Door Hans knoop

Het is oktober 1973. Na drie dagen als oorlogscorrespondent onafgebroken aan het front in de Sinai- woestijn te zijn geweest besluiten we met enkele Nederlandse collega’s tijdens het weekend een dag rust te nemen en ons aan het zwembad van het Hilton in Tel Aviv te vermaken.

We zitten er nog geen vijf minuten of een ons onbekende man komt op ons af. Hij spreekt vloeiend Nederlands en zegt een Israelische legerarts te zijn en naast het Israelische staatsburgerschap ook het Nederlandse te bezitten. Ook hij kwam- zo zei hij- even een dagje uitblazen. Hij was oververmoeid. Drie volle dagen en nachten had hij als kno- arts aan het front trommelvliezen van Egyptische lijken getransplanteerd op Israelische soldaten. Het springen van de trommelvliezen was het meest voorkomende letsel aan het front.

De volgende dag stond zijn relaas prominent op de voorpagina van mijn krant en ook de andere collega’s zouden aandacht aan hem besteden.

In de eerste week nadat het staakt het vuren met Egypte van kracht was geworden vroeg wijlen president Sadat om een spoedzitting van de Veiligheidsraad. De Egyptische ambassadeur bij de VN eiste een veroordeling van Israel wegens schending van de Haagse en Geneefse conventies. Er werd verwezen naar de artikelen in de Nederlandse media waarin een Israelische arts zei dat hij lijkenschennis had gepleegd op Egyptische soldaten. Dat was een flagrante schending van de conventies en een veroordeling leek in de rede.

Nog dezelfde dag gaf de Israelische regering een verklaring uit. Het verhaal in de Nederlandse media was verzonnen. De bewuste arts had dat helemaal niet gezegd, of was door de journalisten verkeerd begrepen. Israelische artsen hadden GEEN organen van gedode Egyptenaren gebruikt. Officieel althans niet, want het verhaal was nu immers formeel ontkend. Maar evident was dat de bewuste arts wel degelijk de waarheid had gesproken en daardoor zijn land in grote moeilijkheden had gebracht.

Aan deze onverkwikkelijke affaire moest ik onlangs terugdenken toen minister van b.z. Lieberman alle registers opentrok om te ontkennen dat Israelische artsen organen van gedode Palestijnen zouden “stelen”, zoals door een Zweedse journalist was gemeld.

Zelfs de rol van Zweden in de Tweede Wereldoorlog en de Protocollen van de Wijzen van Zion werden uit de kast gehaald.

De Israelische regering eiste op hoge toon van de Zweedse minister van Buitenlandse Zaken dat hij officieel afstand zou nemen van het bewuste artikel dat in een Zweeds sensatieblad was verschenen.

De Zweed antwoordde slechts dat hij er niet aan dacht in het openbaar afstand van welke publicatie in Zweden ook te nemen. Zweden heeft een vrije pers en als hij van alles afstand moet nemen waar hij het niet mee eens is zou hij niet meer aan werken toekomen. Daarbij zou impliciet de onjuiste beeldvorming kunnen ontstaan dat de regering het dus met alles eens zou zijn waar het GEEN afstand van zou nemen.

Ik behoorde (zoals wel vaker!) tot de weinigen in de kille die op basis van een 45- jarige journalistieke ervaring niet ten volle overtuigd was van de onjuistheid van het verhaal in de Zweedse krant en wel om twee reden. Allereerst omdat het gebeurde in 1973 nog vers in mijn geheugen staat en ten tweede omdat het een journalistieke wetmatigheid is dat hoe harder en gepassioneerder een ontkenning wordt geuit, hoe groter de kans is dat de zaak wel degelijk een kern van waarheid bevat.

Waarom eiste Lieberman verontschuldigingen van de Zweedse regering? Niet de Zweedse regering, maar een Zweedse journalist heeft melding gemaakt van de (vermeende) diefstal van organen van Palestijnse doden. Als dat verhaal echt een canard zou zijn had het voor de hand gelegen dat Lieberman zijn ambassadeur in Stockholm opdracht zou hebben gegeven een procedure tegen die krant en journalist op te starten bij de Zweedse rechter.

Lieberman verkoos echter een scheldkanonnade tegen de Zweedse regering te houden, mede omdat hem dat in eigen land electoraal winst oplevert.

Ik was niet echt verbaasd toen ik eind december in de Israelische en buitenlandse media een follow up las over deze kwestie. De Israelische t.v. onthulde dat het verhaal van de Zweedse journalist bij nader inzien wel degelijk op feiten berustte. De (enige tijd geleden ontslagen) directeur van het pathologisch instituut van de regering verklaarde on the record dat zijn instituut honderden keren organen hadden verwijderd uit de lichamen van gedode Palestijnen. Zijn relaas werd onderbouwd met documenten en bevestigd door collega’s.

Wel dient er volledigheidshalve aan te worden toegevoegd dat de arts verklaarde dat dit ook gebeurt bij Israelische verkeersslachtoffers of gedode criminelen. Het is eerder een standaardpraktijk dan een die gebaseerd is op dehumanisering van Palestijnen.

Uiteraard reageerde de Israelische regering op een wijze die op voorhand kon worden voorspeld. “ Killing the messenger “ pleegt men dat in mijn beroep te noemen. De bewuste arts zou zelf een oplichter zijn en regelmatig bij forensisch onderzoek als patholoog zijn afgegaan. Daarnaast zou hij voor geld valse verklaringen in het verleden hebben afgelegd.

Na de Goldstone- zaak is dit de tweede keer in korte tijd dat de onbekookte retoriek van Lieberman in feite als een boemerang op Medienat Yisraeel is teruggekomen. Een verstandig minister van Buitenlandse Zaken die hecht aan goede betrekkingen met de rest van de wereld zou de zaak anders hebben aangepakt. Helaas heeft Lieberman (persona non grata in vrijwel de gehele westerse wereld) opnieuw gemeend het gesundes Volksempfinden te moeten bespelen. Daarmee is zijn populariteit bij het centrale busstation in Tel Aviv ongetwijfeld gestegen, maar gelijktijdig het aanzien van de joodse staat in de rest van de wereld verder beschadigd.

Hans Knoop is een Nederlandse journalist. Hij begon zijn journalistieke carrière als verslaggever bij De Telegraaf. Later was hij o.a. correspondent in Brussel en Tel-Aviv, ook voor de AVRO.

Lees verder:

Israel Goldstone review

Joodse en Arabische jeugd Israel gaan samen sporten

Word Tel-Aviv het Hong Kong van het Midden-Oosten

Geenstijl.nl bezoekt boycot actie tegen Israel

Telegraaf: Israel onderschept Iraans vrachtschip

Iran en haar atoombom programma

Zelfverdediging is geen oorlogsmisdaad

VVD Amsterdam pleit om meer veiligheid Joods Amsterdam

Nieuw in de Emiraten: Israëlische vlag

Opname ontvoerde Israelische soldaat Gilad Shalit

Barack Obama: Joodse nieuwjaarswensen