In een unieke documentatie legde een Franse WWI-veteraan het bruisende leven vast van de Joodse gemeenschap van Polen in de levendige straten van Warschau en Krakau, slechts jaren voordat het bijna volledig zou worden uitgeroeid in de Holocaust. De Nationale Bibliotheek van Israël heeft deze unieke verzameling foto’s van Poolse Joden vrijgegeven die in 1933 lijken te zijn genomen.
Precies 86 jaar geleden, op 30 juli 1933, begon een delegatie van leden van de Franse Unie van veteranen uit de Eerste Wereldoorlog aan een tournee door de steden van Polen. Hoewel het mooie midzomer weer en de gelegenheid voor ontspanning en reizen zeker deel uitmaakten van de attractie, werd de reis georganiseerd als een officieel bezoek, inclusief een reeks militaire ceremonies.
Een van de leden van de delegatie was uitgerust met een camera. Amateurfotografie was al in de jaren dertig erg populair. Camera’s waren toen eenvoudig te bedienen en relatief goedkoop. Met zijn 6X6-camera documenteerde hij de reis. Aan het einde van de reis ontwikkelde hij de film en plaatste de foto’s in een dik bedekt album met zwarte kartonnen pagina’s. Vervolgens voegde hij bijschriften toe in prachtig handgeschreven Frans.
Zoals eerder vermeld, was het jaar 1933, en de opkomst van de nazi-partij verbaasde de Fransen nog steeds. Bij de grensovergang in Straatsburg werden leden van de delegatie gefotografeerd onder een bord dat tussen twee swastika’s de slogan droeg: “Duits volk! Vecht met Adolf Hitler voor een vrij Duitsland!”
De delegatie begon zijn reis door Polen in de hoofdstad. Verbazingwekkend genoeg was Nelvky Street, de ‘Joodse wijk’, een van de toeristische locaties waar ze naartoe werden gebracht, zoals de soldaat-fotograaf het omschreef.
De veertien foto’s met straatscènes in het Joodse Warschau zijn niet alleen verrassend, maar ook uniek. Ze bieden ons een onverwacht perspectief door de ogen van een vreemdeling die is verstrikt in een van de belangrijkste centra van het Joodse leven in Europa.
Van Warschau reisde de groep door naar Krakau. De anonieme Franse fotograaf wijdde drie pagina’s aan foto’s van Joden die door de straten liepen, waar slechts een paar jaar later het getto zou worden opgericht waar de Joodse bevolking in werd opgesloten voordat ze naar de vernietigingskampen werden gestuurd.
