De kandelaar die gebruikt wordt voor Chanoeka wordt een chanoekia genoemd en heeft acht armen. Chanoeka, het inwijdingsfeest of het feest van het licht, is het enige belangrijke joodse feest dat niet in de bijbel genoemd wordt.
Het herinnert aan de opstand van de Makkabeeen in 168 voor de gewone
jaartelling. En aan hoe drie jaar later de joden na het verslaan van de
Syrische legers de Tempel weer willen inwijden door de menora, de
zevenarmige kandelaar, aan te steken.
Hoewel er niet genoeg zuivere
olie aanwezig is, steken zij toch de kandelaar aan en deze blijft acht
dagen lang branden, net zo lang als de inwijdingsfeesten van de Tempel
duren. Een wonder!
Afbeelding: Menorah in het embleem van de Knesset
Alleen op een afbeelding op de boog van Titus is de kandelaar nog te
zien. De achtarmige chanoekia ontstaat in de late Middeleeuwen.
Chanoekiot komen in uiteenlopende stijlen voor. Er zijn grofweg twee
hoofdtypen te onderscheiden: voor huiselijk gebruik een klein model en
voor synagogaal gebruik een grotere, vrijstaande chanoekia. Ondanks de
verschillende stijlen herken je een chanoekia meteen. In Exodus 25:
31-40 staat namelijk precies beschreven hoe een chanoekia er uit moet
zien.
Het komt er op neer dat de acht lichtjes zowel horizontaal als
verticaal een rechte lijn moeten vormen. Deze lichtjes zijn heilig en
mogen niet gebruikt worden, behalve om naar te kijken, dus niet om
bijvoorbeeld bij te lezen. Een afzonderlijk negende lichtje wordt
daarom toegevoegd als sjammasj (dienaar) om de overige aan te steken.
Meer informatie over Chanoeka:
Joods Historisch Museum
Chabad
Leuke websites (engels) voor Chanoeka recepten, kleurplaten, e-cards en meer:
Aish.com
The holiday spot
Hanukat
Jewfaq
