Bellow, de nestor onder de Amerikaans-joodse schrijvers van de 20e eeuw, stierf op 5 april op 89-jarige leeftijd in zijn huis in Brookline, Massachusetts. Voor de roman Humboldt’s Gift werd hij in 1976 onderscheiden met de Nobelprijs voor literatuur.
Saul Bellow was de meest vooraanstaande en invloedrijke van de
naoorlogse generatie Amerikaans-joodse schrijvers waartoe ook Bernard
Malamud en Philip Roth gerekend worden.
Roth noemde Bellow, in een eerste reactie op diens overlijden, ‘de
ruggegraat van de Amerikaanse literatuur van de 20ste eeuw, samen met
William Faulkner’. “Die twee zijn voor de 20e eeuw even waardevol als
Mark Twain, Herman Melville en Nathaniel Hawthorne voor de 19e”, aldus
Roth. Bellow noemde zijn joodse afkomst ‘een geschenk, een stukje
mazzel waar je geen strijd mee aangaat’, maar mbenadrukte tevens dat
hij in de allereerste plaats een Amerikaans schrijver was, een die
toevallig ook joods was.
Saul Bellow won vele literaire prijzen. De National Book Award werd hem
drie keer toegekend: in 1954 voor The Adventures of Augie March, in
1965 voor Herzog en in 1971 voor Mr. Sammler’s Planet. In 1976 won hij
zowel de Pulitzerprijs voor Humboldt’s Gift als de Nobelprijs voor de
literatuur, vanwege zijn mensenkennis en subtiele analyse van de
hedendaagse cultuur, aldus de jury.
Maar niet iedereen liep met hem weg. Schrijver Norman Mailer noemde The
Adventures of Augie March “een reisverhaal voor timide intellectuelen”.
Criticus Alfred Kazin, die lange tijd bevriend was met Bellow, vond dat
hij een “universiteitsintellectueel” was geworden met “minachting voor
de lagere standen”. Biograaf James Atlas beschuldigde Bellow ervan een
voorkeur te hebben voor onderdanige vrouwen om zijn eigen fragiele
zelfbeeld op te krikken.
Bellow was de zoon van Russisch-joodse ouders. Hij werd op 10 juli 1915
geboren als Solomon Bellows in Lachine bij Montreal. Toen hij in de
jaren ’40 zijn eerste werk publiceerde veranderde hij zijn naam in Saul
Bellow.
Hoewel Bellow geen autobiografisch schrijver was, hebben vele van zijn
karakters zeer herkenbare kenmerken van zijn eigen leven, waarin de
onverdragelijke maar toch vermakelijke passies van de Oude Wereld zoals
die voortdurend aanwezig waren in het gezin waarin Bellow opgroeide,
naar de even ondraaglijke maar niet minder grappige vervreemding van de
Nieuwe Wereld waarin hij vanuit zijn ouderlijk huis een eigen weg moest
vinden.
Bellow trouwde vijf keer, kreeg drie zonen en, op 84-jarige leeftijd,
een dochter. Hij bleef tot op hoge leeftijd schrijven. In 1997
verscheen de sentimentele novelle The Actual en in 2000 verscheen
Ravelstein, een roman gebaseerd op het leven van zijn vriend Allan
Bloom, auteur van The Closing of the American Mind.
Zie ook:
israelinsider.com
nobelprize.org
kirjasto/bellow
