Het Amerikaanse hooggerechtshof heeft bepaald dat een Californische vrouw tegen de Oostenrijkse staat en een nationaal museum in Wenen mag procederen over teruggave van tijdens de Tweede Wereldoorlog geroofde schilderijen.
De claim betreft een zestal kostbare schilderijen van Oostenrijkse
impressionistische schilder Gustav Klimt. Volgens de 88-jarige in
Oostenrijk geboren Maria Altmann werden de doeken door de nazi’s
gestolen uit het huis van haar oom, de rijke suikermagnaat Ferdinand Bloch-Bauer. Dat gebeurde kort na de Anschluß.
Een van de betwiste doeken is het wereldberoemde portret van de tante
van Altmann, Adele Bloch-Bauer. Het schilderij hangt op dit moment in
de Österreichische Galerie Belvedere.
Altmann verliet Oostenrijk in 1938, na de Duitse invasie. Vier jaar
geleden spande de vrouw een rechtszaak aan om de schilderijen, die een
gezamenlijke waarde van $ 150 miljoen vertegenwoordigen, terug te
krijgen.
Een aantal leden van het Hooggerechtshof stemden tegen, met het
argument dat een beslissing in het voordeel van Maria Altmann een
precedent zou scheppen waarvan de consequenties niet te voorzien zouden
zijn. De regering-Bush wil vergelijkbare disputen bij voorkeur langs
diplomatieke weg afhandelen, en niet via de rechtzaal.
Een interview met Maria Altmann is te beluisteren op www.npr.org
(RealPlayer of Windows Media Player).
De beslissing van het Hooggerechtshof wordt door joodse leiders
toegejuichd, omdat hiermee de mogelijkheid is geschapen claims als
die van Altmann af te handelen bij leven van de direct betrokkenen.
“Eindelijk kunnen Holocaust-slachtoffers die van hun bezittingen werden
beroofd een zekere mate van genoegdoening krijgen, zowel in symbolische als
in materiële zin,” aldus een woordvoerder van de Oostenrijkse joodse
gemeenschap.
De Oostenrijkse autoriteiten houden vol dat de staat de rechtmatige
eigenaar is omdat Adele Bloch-Bauer de kunstwerken al in 1923 per
testament aan het museum vermaakte.
Het testament en vele andere documenten betreffende de zaak-Altmann is te lezen op www.adele.at.
Op www.belvedere.at is een lijst in te zien van door het museum gerestitueerde oorlogskunst
