De Abraham-akkoorden markeerden een historisch moment in het Midden-Oosten. In 2020 normaliseerden Israël, de Verenigde Arabische Emiraten en Bahrein hun betrekkingen, later gevolgd door Soedan en Marokko. De akkoorden werden gezien als een doorbraak in een regio waar Israël decennialang geïsoleerd was van veel Arabische landen.
De akkoorden werden ondertekend op 15 september 2020 in Washington, onder bemiddeling van de Amerikaanse president Donald Trump. De naam ‘Abraham’ werd gekozen omdat de aartsvader Abraham als gezamenlijke figuur in het Jodendom, de islam en het christendom geldt.
Normalisering en samenwerking
Voor Israël betekenden de Abraham-akkoorden de opening van diplomatieke posten, directe vluchten en handel met de Golfstaten. Voor de Verenigde Arabische Emiraten en Bahrein bood het kansen op technologie-uitwisseling, toerisme en samenwerking op het gebied van veiligheid en defensie.
In ruil voor de normalisering stemde Israël ermee in de annexatie van delen van de Westelijke Jordaanoever op te schorten, al blijft de status van de Palestijnse gebieden een gevoelig punt. De Palestijnse Autoriteit verwierp de akkoorden als ‘verraad’ en riep andere Arabische landen op niet te normaliseren zonder een rechtvaardige oplossing voor de Palestijnen.
Economische voordelen
De economische samenwerking kwam snel op gang. Israëlische bedrijven openden kantoren in Dubai, en handelsmissies volgden in beide richtingen. Volgens schattingen bereikte de bilaterale handel tussen Israël en de Emiraten binnen een jaar een waarde van meer dan een miljard dollar, met name in landbouwtechnologie, waterbeheer en cyberbeveiliging.
Een woordvoerder van het Israëlische ministerie van Buitenlandse Zaken stelde destijds: “De Abraham-akkoorden tonen aan dat samenwerking mogelijk is, zelfs in een regio vol spanningen, als er wederzijdse belangen zijn.”
Strategische samenwerking tegen Iran
Naast economische voordelen speelde veiligheid een grote rol. Zowel Israël als de Golfstaten delen zorgen over de invloed van Iran in de regio. De akkoorden versterkten de informele samenwerking die al bestond, met gezamenlijke militaire oefeningen en uitwisseling van inlichtingen.
Deze samenwerking werd versterkt door gezamenlijke belangen bij het beschermen van de zeevaart in de Golf en het tegengaan van wapenleveringen aan gewapende groepen zoals Hezbollah en de Houthi-rebellen in Jemen.
Blik op de toekomst
De Abraham-akkoorden openden de deur voor verdere normalisering met andere landen. In 2021 sloot ook Marokko zich aan, en werden de banden met Soedan aangehaald, hoewel de situatie daar complex bleef vanwege interne instabiliteit.
De Verenigde Staten, die een centrale rol speelden bij het sluiten van de akkoorden, hebben sindsdien geprobeerd andere landen zoals Saoedi-Arabië te bewegen ook de banden met Israël te normaliseren, hoewel dit proces traag verloopt vanwege interne en regionale spanningen.
Relatie met de Palestijnse kwestie
eDe akkoorden riepen de vraag op of vrede met de Arabische wereld mogelijk is zonder een oplossing voor het Israëlisch-Palestijns conflict. Critici stellen dat de akkoorden de Palestijnse zaak hebben gemarginaliseerd, terwijl anderen beweren dat juist nauwere banden met Arabische landen Israël kunnen bewegen tot concessies aan de Palestijnen.
De internationale gemeenschap, waaronder de Europese Unie, benadrukte na de ondertekening het belang van een tweestatenoplossing, ondanks de nieuwe dynamiek in de regio.
Blijvende impact
Ruim vier jaar na de ondertekening zijn de Abraham-akkoorden nog steeds van invloed op de geopolitiek van het Midden-Oosten. De diplomatieke relaties hebben geleid tot een toename van wederzijdse bezoeken, culturele evenementen en gezamenlijke technologieprojecten.
Een voorbeeld hiervan is de samenwerking tussen Israël en de Emiraten op het gebied van waterontzilting en zonne-energie, wat wordt gezien als een belangrijke stap in het tegengaan van klimaatverandering in een van de droogste regio’s ter wereld.
De Abraham-akkoorden tonen aan dat verandering mogelijk is in het Midden-Oosten, maar dat vrede en samenwerking kwetsbaar blijven in een regio die wordt geteisterd door oude conflicten en nieuwe dreigingen.
Ontvang gratis onze nieuwsbrieven!
