Begin jaren ’90 leverde Israël het onbemande raketsysteem Harpy aan China. Vorig jaar zijn delen van dit raketsysteem weer terug naar Israël verscheept voor wat Israël noemt ‘routine-onderhoud’, maar volgens Amerika betreft het een upgrade waarvan het resultaat een bedreiging kan vormen voor Amerikaanse troepen in geval van een oorlog met China.
Het is niet de eerste keer dat een Chinees-Israëlische
handelsovereenkomst door de VS wordt gedwarsbomd: in 2000 blokkeerden
de VS de verkoop van PHALCON verkenningsvliegtuigen aan China. Met deze
deal was een bedrag van omgerekend 1,6 miljard euro gemoeid. Het
Amerikaanse ingrijpen zetten toen de Chinees-Israëlische
handelsbetrekkingenonder druk en het geschil kon pas worden opgelost
toen de Israëli’s akkoord gingen met het betalen van honderden
miljoenen euro’s aan schadevergoeding voor niet geleverd wapentuig.
Volgens Haaretz willen de VS nu de Israëlische rapporten inzien over
zestig recente Chinees-Israëlische defensie-gerelateerde
handelsovereenkomsten. Daarnaast willen de Amerikanen dat de Israëli’s
hun systeem van toezicht op de wapenexport herzien en dat zij met de VS
afspraken maken over toekomstige wapenleveranties. Totdat deze eisen
worden ingewilligd zullen de Amerikanen weigeren met Israël samen te
werken aan de productie van een aantal geavanceerde militaire apparaten
en zal de levering van delen van nachtkijkers voor het Israëlische
leger worden stopgezet.
Ook is Israël voorlopig uitgesloten van deelname aan de productie van
de F-35, een nieuw vliegtuig dat het Amerikaanse bedrijf Lockheed
Martin samen met een aantal buitenlandse partijen produceert. In ruil
voor volledig herstel van de bilaterale samenwerking op defensiegebied
eist Washington een aantal concessies, waaronder toezicht op de
Israëlische wapenverkoop aan derde landen. Het Israëlische ministerie
van defensie heeft bevestigd dat er sprake is van een ‘ernstige crisis’
in de betrekkingen tussen beide landen. De Amerikaanse autoriteiten
waren niet direct beschikbaar voor commentaar.
Anonieme bronnen binnen het Israëlische ministerie van defensie beweren
dat de afspraken met de Amerikanen erop zullen neerkomen dat de VS
toestemming zullen moeten verlenen aan Israëlische wapenleveranties.
Dit om te voorkomen dat geavanceerde militaire apparatuur in handen
komt van landen waarmee de VS het nog wel eens aan de stok zouden
kunnen krijgen. ‘Vernederend’, volgens de ambtenaren, maar Israël heeft
volgens hen geen andere keus dan de banden met de belangrijkste
bondgenoot weer aan te halen.
