Op 3 oktober viert de Protestantse Kerk in Nederland haar jaarlijkse Israëlzondag. Maar er is sprake van een groeiende groep (met name jongere) predikanten die minder geneigd zijn zich actief in te zetten voor de ‘onopgeefbare verbondenheid’ met Israël zoals die in de kerkorde staat.
De voorzitter van Christenen voor Israël Nederland reageert.
Dit weekend viert de Protestantse Kerk in Nederland (PKN) volgens haar
agenda Israëlzondag. De emoties lopen hoog op. Gaat het om Israël
vroeger of Israël nu? Mogen politieke preken nog? En hoe zit het met de
verbondenheid met de Palestijnen? “Jonge predikanten zijn Israëlmoe.”
“Ik wil niet meer preken op Israëlzondag”, zegt een gereformeerd
predikante. “Ik heb geen zin meer in het gedoe.” Vanwege de
gevoeligheid van de kwestie wil ze niet met haar naam in de krant. “Ik
heb geen zin in telefoontjes.” Komende zondag zal ze niet op de
preekstoel staan.
Ds. Meindert Dijkstra, gereformeerd predikant uit Ede, is gevraagd de
preekbeurt van een gemeentepredikant over te nemen. “In een groot
aantal gevallen doet de wijkpredikant de Israëlzondag liever niet zelf.
Je moet je rug ervoor rechten, de gemeente volgt je met argusogen.
Zeker als je ook oog hebt voor de Palestijnen.” Volgens Dijkstra groeit
de groep predikanten die niet per definitie pro-Israël is. “Daarom heb
ik met een paar collega’s de Werkgroep Keerpunt opgericht, tegen de
zuidafrikanisering in Israël.”
Elk najaar, in de aanloop naar de Israëlzondag, lopen de emoties weer
hoog op. Twee jaar geleden gooide gereformeerd emeritus predikant Henk
Koetsier olie op het vuur, door te pleiten voor een Midden-Oostenzondag
– Israëlzondag klonk hem naar vooringenomenheid vóór Israël. Nu licht
hij toe dat het “tijd is om met christenen in de regio te praten -ja,
die staan kritisch tegenover Israël. We moeten er moslims bij
betrekken. De tijd is voorbij dat we alleen naar de synagoge keken.”
Tegen dergelijke plannen komt steevast Christenen voor Israël in
opstand. Deze organisatie van vooral orthodox-hervormden viert dit jaar
haar zilveren jubileum. Vorige maand organiseerde ze met 28 verwante
organisaties de manifestatie ‘Veilig Israël’ die 1500 belangstellenden
trok.
Onlangs maakte ze in haar blad IsraëlAktueel (bereik: 52000
huishoudens) de protestantse ontwikkelingsorganisatie Icco uit voor
‘handlangers van de duivel’. Icco zou te veel oog hebben voor het
Palestijnse lijden onder Israëls bezetting.
Ds. Jaap de Vreugd van Christenen voor Israël: “Een joodse vriend in
Israël noemde ons christenzionisten. En dan doe ik dat ook.” Voor De
Vreugd is Israëlzondag een belangrijke dag. Hij ziet het als het
laatste restje solidariteit met Israël van de Protestantse Kerk in
Nederland.
Deze kerk kent ook een officieel orgaan voor ‘relaties met het
jodendom’: Kerk en Israël. In de jaarlijkse ‘Handreiking’ voor
Israëlzondag pikte het dit jaar de kritische geluiden uit de
linkerflank van de kerk op – tot ergernis van Christenen voor Israël.
Marieke den Hartog, beleidsmedewerker van Kerk en Israël, ontving boze
brieven. Die wezen haar erop dat ze te veel overhelde naar de kant van
de Palestijnen. Den Hartog: “Bij veel christenen kun je niet aankomen
met Israëlzondag, voor hen is Israël politiek. Om de zondag voor hen
interessant te maken staat in de handreiking: Israël is het volk
Israël, niet de staat.”
De loskoppeling van staat en volk komt er bij Christenen voor Israël
niet in. “Je komt aan mijn hart als je aan Israël komt”, zegt Jaap de
Vreugd. Met grote regelmaat bezoekt hij zijn ‘joodse vrienden’ in
Israël. “Het mag nooit meer, de jodenhaat”, zegt hij fel, “Het is een
wonder dat de joodse staat er is gekomen in 1948, dat was in deze tijd
van pro-Palestijnse voorkeuren nooit meer gelukt. Het was precies het
moment op de klok van God.”
De Israëlzondag wer
