Idit Harel Segal wilde voor haar 50e verjaardag iets bijzonders doen: ze wilde een van haar eigen nieren aan een vreemde doneren. De kleuterjuf uit het noorden van Israël hoopt dat haar keuze een voorbeeld is van vrijgevigheid in een gebied van eeuwigdurende conflicten.
Segal werd gemotiveerd door herinneringen aan haar overleden grootvader, een overlevende van de Holocaust, die haar vertelde een zinvol leven te leiden en door de Joodse traditie, die stelt dat er geen hogere plicht is dan het redden van een leven.
Ze nam contact op met Matnat Chaim, een organisatie die donoren en patiënten met elkaar in contact brengt en begon een proces van negen maanden om haar nier over te dragen aan iemand die er een nodig had.
Dat bleek een 3-jarig Palestijns jongetje uit de Gazastrook te zijn. De familie van de jongen vroeg om niet bij naam te worden genoemd uit angst voor beschuldigen van collaboratie. “Ik hoop met heel mijn hart dat deze operatie zal slagen en dat je een lang, gezond en zinvol leven zult leiden”, schreef Segal in een brief aan de jongen. Een vriend vertaalde de brief in het Arabisch zodat de familie het zou kunnen begrijpen.
Haar man en de oudste van haar drie kinderen, een zoon van begin twintig, waren tegen het plan. Haar vader praatte niet meer met haar. Voor hen, herinnerde Segal zich, riskeerde ze onnodig haar leven. Het verlies van drie familieleden bij Palestijnse aanvallen, waaronder de ouders van haar vader, maakte haar beslissing nog moeilijker.
“Mijn familie was er echt tegen. Iedereen was er tegen. Mijn man, mijn zus, haar man. En degene die me het minst steunde, was mijn vader’, zei Segal tijdens een recent interview in haar huis op de bergtop in Eshhar. “Ze waren bang.”
Toen ze de identiteit van de jongen hoorde, hield ze de details maandenlang voor zichzelf.
‘Ik heb het aan niemand verteld’, herinnert Segal zich. “Ik zei tegen mezelf dat als de reactie op mijn beslissing een nier te doneren zo negatief is, dan zal het feit dat een Palestijnse jongen de nier krijgt de reactie niet positiever maken.”
Om het proces te versnellen kreeg de vader van de jongen, die niet geschikt was als donor voor zijn zoon, van het ziekenhuis te horen dat als hij een nier zou doneren aan een Israëliër, de jongen onmiddellijk bovenaan de lijst zou komen.
Op dezelfde dag dat zijn zoon een nieuwe nier kreeg, schonk de vader er zelf een – aan een 25-jarige Israëlische moeder van twee kinderen.
In sommige landen is wederkerigheid niet toegestaan omdat het de vraag oproept of de donor is afgedwongen. De ethiek van orgaandonatie is gebaseerd op het principe dat de donoren uit eigen vrije wil moeten geven en er niets voor terugkrijgen.
Voor Segal bracht het geschenk dat tot zo’n conflict in haar familie had geleid meer tot stand dan ze had gehoopt. Haar nier heeft geholpen het leven van de jongen te redden, heeft een tweede donatie tot stand gebracht en nieuwe banden gelegd tussen leden van voortdurend strijdende groepen in een van ’s werelds meest hardnekkige conflicten. Ze zei dat ze de jongen aan de vooravond van zijn operatie bezocht en contact onderhoudt met zijn ouders.
Segal zei dat ze haar grootvader eerde op een manier die haar helpt het verdriet van zijn dood vijf jaar geleden te verwerken. De donatie was een daad van autonomie, zei ze, en ze aarzelde nooit. Ze zei dat haar man het nu beter begrijpt, net als haar kinderen. En aan de vooravond van Segals operatie belde haar vader.
“Ik weet niet meer wat hij zei, want hij huilde”, zei Segal. Toen vertelde ze hem dat haar nier naar een Palestijnse jongen ging.
Even was het stil. En toen sprak haar vader.
“Nou,” zei hij, “hij heeft ook leven nodig.”
Ontvang gratis onze nieuwsbrieven!
