De vondst van de Britse archeoloog Shimon Gibson in kibboets Tsuva, niet ver van Jeruzalem, haalde wereldwijd de media. Zou Gibson écht een stukje bijbelgeschiedenis hebben blootgelegd? Niet iedereen is 100% overtuigd.
Toegegeven: het was handig geweest als Johannes de Doper er zijn
handtekening had achtergelaten. Maar de rest van het ?bewijs? liegt er
ook niet om, vindt archeoloog Shimon Gibson. In een vandaag uitgebracht
boek beweert de Brits-joodse onderzoeker dat hij in Israël niets meer
of minder heeft gevonden dan ?de grot van Johannes de Doper?. De
heilige, die volgens de bijbel Jezus heeft gedoopt, zou in de grot
talloze mensen ritueel hebben gereinigd.
De grot in kwestie ligt even ten westen van Jeruzalem, op nog geen vier
kilometer afstand van het vroegere dorp Ein Kerem, volgens de
overlevering de geboorteplaats van Johannes. De grot werd al enkele
eeuwen vóór Christus uitgehouwen in een leistenen heuvel en is
inmiddels volgelopen met modder. Gibson kwam de plek vijf jaar geleden
op het spoor via een bevriende amateur-speleoloog, die de grot bij
toeval had gevonden. Toen Gibson in de grot wat modder weghaalde, stond
hij plots oog in oog met een in het steen gekraste tekening. Het gelaat
van Johannes, betoogt Gibson in zijn boek.
In de jaren die volgden groef Gibson, bijgestaan door vrijwilligers uit
alle delen van de wereld, de 24 meter diepe grot verder uit. Wat het
team blootlegde, was onmiskenbaar een oude doopplaats. Er was een holte
waar men kleding kon achterlaten, een trap met 28 treden naar een
ondergrondse waterplas en een ovalen steen met een voet-vormige
uitsparing, inclusief vloeisysteem waarlangs olie richting de voet van
de bezoeker kon stromen. Ook vonden de onderzoekers 250 duizend
scherven van kruikjes die blijkbaar werden gebruikt bij
reinigingsrituelen.
Dat Johannes de Doper zélf met de grot te maken had, maakt Gibson op
uit de inscripties, die overigens vaak niet meer zijn dan wat kerfjes
in de rotswand. Daarin herkennen de onderzoekers onder meer een in
dierenhuid gehulde man met wilde haren. Dat is hem, denkt Gibson.
Johannes de Doper was namelijk aangesloten bij de Nazareeërs, een sekte
van woest ogende kluizenaars die ieder aards genot afzwoeren, weigerden
gewone kleding te dragen en hun haar niet knipten. Verderop is een
mannengezicht getekend. De symbolische voorstelling van de doper na
zijn onthoofding, volgens Gibson.
Het grote probleem is alleen dat de tekeningen stammen uit de
Byzantijnse tijd ? een paar honderd jaar ná Christus. Maar Gibson zit
daar niet mee. Een doopplek vlakbij de geboortegrond van Johannes, het
is domweg te toevallig, verklaart hij. “Johannes de Doper, die gewoon
een figuur was uit de evangeliën, komt nu tot leven.”
Lees verder op de website van het VPRO wetenschapsprogramma Noorderlicht
Zie ook:
www.abc.net.au/
Saint John the Baptist, the Jewish preacher
