Onderzoeksproject ‘Ooggetuigen van de jodenvervolging in Nederland’


De afdeling Nieuwste Geschiedenis van de VU doet onderzoek naar de herinneringen van niet-joodse ooggetuigen van de jodenvervolging in Nederland. De eerste interviews zijn inmiddels gemaakt, en tientallen schriftelijke getuigenissen zijn binnen.

De bedoeling van het project is om namen te verzamelen, en vervolgens
een aantal ooggetuigen op video te interviewen. Achterliggende gedachte
is dat de herinneringen van niet-joden tot nu toe nauwelijks geinventariseerd
en onderzocht zijn. Tot voor kort gold dat ook voor de herinneringen
van joodse overlevenden aan de vervolging, maar van hen zijn inmiddels
ruim duizend interviews op video vastgelegd. Nu de ooggetuigen van deze
geschiedenis oud zijn geworden, dringt de tijd.

Vanuit de afdeling Nieuwste Geschiedenis helpt dr. Dienke Hondius als
adviseur bij het verzamelen van namen van mogelijk te interviewen
personen. De interviews zijn vertrouwelijk en bedoeld voor onderzoek en
archief. Ze worden opgenomen bij de ooggetuigen thuis, door een ervaren
interviewer en professionele camera- en geluidstechnici. De
interviewers worden voorbereid en begeleid door historici.
Geinterviewden krijgen een kopie van de banden. De eerste interviews
zijn inmiddels opgenomen.

 De VU zoekt ooggetuigen uit alle lagen van de bevolking. De
belangstelling gaat uit naar beroepsgroepen die in de oorlogstijd
ongevraagd en onvermijdelijk te maken kregen met de jodenvervolging,
zoals bijvoorbeeld politieagenten, trein- en trampersoneel en bewakers.
Ook “gewone mensen” die bijvoorbeeld als buren, collega’s, omwonenden
of toevallige passanten iets hebben gezien, gedaan of meegemaakt,
worden nadrukkelijk verzocht zich te melden.

Het onderzoek richt zich vooral op niet-joodse ooggetuigen van verraad,
transport en deportatie van joden, en van gebeurtenissen in (met name
Nederlandse) concentratiekampen. Doel is deze geschiedenis zo compleet
mogelijk vast te leggen door de ogen en stemmen van alle groepen
betrokkenen. Het project zal in eerste instantie lopen tot en met
september 2005.

Reacties van of over ooggetuigen bij voorkeur per post of e-mail naar:
Onderzoeksproject Ooggetuigen, t.a.v. dr. Dienke Hondius en drs. Anna
Timmerman, Vrije Universiteit, Faculteit der Letteren, De Boelelaan
1105, 1081 HV Amsterdam. E-mail: ooggetuigen@let.vu.nl.