Op 15 en 16 maart wordt in Jeruzalem het nieuwe Holocaustmuseum van Yad Vashem geopend en ingewijd. De nieuwbouw en de exposities zullen meer dan ooit recht doen aan de naam van het museum: de nadruk ligt nu op persoonlijke getuigenissen over de Shoa en minder op de massaliteit.
Soldaten en schoolkinderen worden er met buslandingen afgeleverd,
buitenlandse hoogwaardigheidsbekleders brengen een verplicht bezoek en
leggen kransen, joden van overal ter wereld komen met duizenden, en dat
allemaal vooral niet te vergeten waarom Israël, de joodse
staat, bestaat.
Yad Vashem, voluit Holocaust Martyrs’ and Heroes’ Remembrance Authority
genaamd, werd opgericht in 1953 om de herinnering aan de slachtoffers
van de Holocaust levend te houden, hun bestaan te documenteren en eer
te bewijzen aan hen die aan de naziterreur weerstand boden.
Voorlichting aan jongeren is van meet af aan een van de kerntaken van
Yad Vashem, dat inmiddels over een archief, een bibliotheek en een
studiecentrum beschikt dat zijn weerga niet kent.
Wat toen baanbrekend was, is ingehaald door de tijd, nu de collectieve
tragedie en de geschiedenis bekend mogen worden verondersteld. Het
educatieve gedeelte was hard aan modernisering toe, omdat het te zeer leunde op een eendimensionale,
chronologische presentatie van de gebeurtenissen in documenten en
foto’s. Nieuwe generaties moeten op een meer persoonlijke manier
aansluiting kunnen krijgen met de geschiedenis, temeer daar steeds
minder overlevenden van de Holocaust nog in leven zijn om het verhaal
vanuit hun eigen ervaringen te vertellen.
Yad Vashem is 10 jaar bezig geweest met de ontwikkeling van een nieuwe
vorm om de geschiedenis te presenteren, het verhaal van
de 6 miljoen joodse Holocaustslachtoffers (van wie bijna de helft van
hen nog steeds geen naam heeft), door middel van de dagboeken, foto’s,
persoonlijke verhalen en getuigenissen van 100 van hen te
vertellen en voor toekomstige generaties te bewaren.
“De context wordt gevormd door de Shoa”, zegt
Avner Shalev, president van Yad Vashem. “Maar de inhoud wordt gevormd
door de persoonlijke verhalen van de slachtoffers over wat hen is
overkomen. Door te luisteren naar wat zij vanuit joods perspectief
vertellen hebben, kunnen we misschien mettertijd een antwoord geven op
de vraag waarom iemand op een willekeurige plek in Europa werd opgepakt
en vervolgens soms wekenlang onderweg was om op fabrieksmatige wijze te
worden vermoord.
Architect van het nieuwe museum is Moshe Safdie, die ook tekende voor
het indrukwekkende kindergedenkteken in Yad Vashem. Safdie’s
gedurfde ontwerp is een prismavormige driehoek van beton; de gemeente
Jeruzalem, die voor nieuwbouw uitsluitend de lichtbeige Jerusalem stone
toestaat, maakte voor Yad Vashem een uitzondering. De naar buiten
gebogen wanden liggen grotendeels ingebed in Har Hazikaron.
Bovenin de driehoek is over de gehele lengte een opening waardoor daglicht naar binnenvalt. Vanuit de
driehoeksstructuur worden de verschillende tentoonstellingsruimtes
benaderd, en ook de uitgang vanuit het museum bevindt zich in het
prisma. De bezoeker wordt bij binnenkomst als het ware meegenomen de
afgrond in -de gangen lopen geruime tijd enigszins omlaag-, en komt via
de Hal van de Namen, waar in de Getuigenis-bladzijden de namen van de
miljoenen slachtoffers van de Holocaust worden bewaard, als in een
naschrift uiteindelijk in het daglicht terug op een terras met een
formidabel uitzicht op de met pijnbomen begroeide hellingen en
Jeruzalem.
Advertentie (4)
SELECTIE VAN DE REDACTIE |
