Natan Sharansky winnaar Genesis-prijs 2020

Nathan Sharansky. Screenshot YouTube

De Genesis Prize Foundation heeft dinsdag bekendgemaakt dat de winnaar van de Genesis prijs 2020 de voormalige Sovjet-dissident Natan Sharansky is. Hij ontvangt deze prijs vanwege zijn ‘levenslange strijd voor mensenrechten’. Aan de prijs is een bedrag van maar liefst 1 miljoen dollar verbonden.

“De prijs erkent Sharansky’s buitengewone, levenslange strijd voor mensenrechten, politieke vrijheid en zijn dienstbaarheid aan het Joodse volk en de staat Israël”, aldus het persbericht. De prijsuitreiking zal op 18 juni 2020 in Jeruzalem plaatsvinden.

De Genesis Foundation heeft laten weten dat Sharansky, na het precedent gezet door eerdere winnaars, de prijs van 1 miljoen dollar gaat schenken aan non-profit organisaties.

Sharansky heeft laten weten dat hij “vereerd” is door de prijs. Hij geeft aan zijn tijd als prijswinnaar te gebruiken om door te gaan om te spreken over de toename van antisemitisme en inspanningen om de staat Israël te delegitimeren.

“Ik ben opgegroeid als een geassimileerde Jood in de Sovjet-Unie. Ik heb mijn Joodse identiteit ontdekt dankzij Israel”, aldus Sharansky. “Deze verbinding met Israël gaf mij en andere weigeraars (refusniks) de kracht om te vechten voor de rechten van Joden en andere mensen wiens essentiële vrijheden werden onderdrukt in de Sovjet-Unie.”

“Nu het antisemitisme weer in opkomst is – zowel van links als van rechts – is de eenheid van het Joodse volk en onze band met Israël erg belangrijk”, zei Sharansky verder. “We moeten ons verenigen en ons inspannen om de plaag van antisemitisme en delegitimisatie van Israel als één volk te bestrijden.”

Sharansky tijdens zijn vrijlating uit Sovjet gevangenschap. Screenshot YouTube

Sharansky, een wereldwijd beroemde gewetensgevangene uit de Sovjet-Unie, kon uiteindelijk in 1986 naar Israël emigreren. Ruim negen jaar in werkkampen en vele hongerstakingen gingen daar aan vooraf.

Hij was als kind een groot schaakspeler en bleef ondanks de eenzame opsluiting gezond, door schaken in zijn hoofd te spelen. “Ik speelde duizenden wedstrijden en ik won ze allemaal”, vertelde hij The New York Times in 1996, het jaar waarin hij ook schaakkampioen Gary Kasparov versloeg.

In Israël raakte hij betrokken bij de Israëlische politiek toen hij de miljoenen Sovjet-Joden vertegenwoordigde, die na de val van het communisme in zijn voetsporen zijn getreden en naar hoofdzakelijk Israel zijn verhuisd. Hij was lid van de Knesset, het Israëlisch parlement, en bekleedde verschillende ministerposten. Meest recent vertegenwoordigde hij de Likud-partij van premier Benjamin Netanyahu in 2006, voordat hij directeur werd van het Joodse Agentschap (Jewish Agency for Israel).

Recentelijk heeft Sharansky zich ingezet om onder meer een ​​compromis te bereiken voor een egalitair plein bij de Klaagmuur en het pleiten voor bredere erkenning door het Israëlische opperrabbinaat van bekeringen die door rabbijnen buiten de Joodse staat zijn uitgevoerd.