Hoe de Perzische damherten met hulp van de Mossad opnieuw in Israël werden geïntroduceerd

Perzische damherten in Israël. Foto Wikipedia commons

Israël heeft een van de twee populaties Perzische damherten ter wereld, maar er was een revolutie voor nodig, een clandestiene Mossad-missie en een geheime maar gewaagde vlucht om dit te laten gebeuren, aldus de Jerusalem Post.

De Perzische damherten gedijden ooit enorm in Israël en werden in de Bijbel genoemd. Bekend als ‘Dama dama mesopotamica‘ in het Latijn of Yahmor Parsi in het Hebreeuws, wordt aangenomen dat het de reebok is die in de Bijbel wordt genoemd als een dier dat herkauwt en gespleten hoeven heeft en daarom koosjer is (Deuteronomium 14: 5). Bovendien werd het duidelijk geschikt geacht voor een koning, aangezien het werd geserveerd aan de tafel van koning Salomo (1 Koningen; 4:23).

Volgens een bericht op de officiële Twitter-account van de staat Israël, werd het Perzische damhert als uitgestorven beschouwd. Maar in de jaren vijftig werd een kleine populatie ontdekt die in Iran woonde.

Na hun ontdekking heeft de Israëlische natuur- en parkenautoriteit, onder leiding van generaal Avraham Yoffe, held uit de Zesdaagse Oorlog, hard gewerkt om de bedreigde diersoort opnieuw in het land te introduceren, als gevolg van een Israëlisch initiatief om dieren uit het bijbelse tijdperk in het land te herstellen, volgens wetenschappelijk onderzoek naar de soort. 

Dit viel samen met een fokprogramma in de Duitse Opel Dierentuin, dat erin 1960 slaagde een mannelijk hert te fokken uit een enkel volbloed vrouwtje, hoewel het mannelijke hert niet lang genoeg overleefde om door te gaan met fokken.

Terwijl de Joodse staat mannelijke herten uit Duitsland wist te bemachtigen, ontbraken de vrouwelijke exemplaren. Als zodanig probeerde Israël met de sjah van Iran te regelen dat twee leden van de kleine Perzische kudde damherten naar Israël konden worden gestuurd. 

Hun inspanningen omvatten Yoffe die werkte om de broer van de sjah, de fervent jager Prins Abdol Reza Pahlavi, uit te nodigen om naar de Negev te komen om op de Nubische steenbok te jagen. Alhoewel de steenbok een beschermde diersoort in Israël is, maakte de toenmalige landbouw minister Ariel Sharon een uitzondering, volgens The Wall Street Journal – maar er werd bijna twee decennia lang geen vooruitgang geboekt.

Volgens The Wall Street Journal ging Yoffe zelf naar Teheran om het hert op te halen op uitnodiging van de broer van de sjah, maar kreeg hij bij aankomst een milde hartaanval. Volgens de toenmalige Israëlische militaire attaché in Iran, Itzik Segev: “terwijl de generaal op zijn brancard in het vliegtuig werd gerold, draaide hij zich naar me toe, pakte mijn hand vast en zei: ‘Segev, je krijgt me die herten,”meldde The Wall Street Journal.

Maar alles veranderde in december 1978. Omdat ze de op handen zijnde revolutie voelden, werd de natuur- en parkenautoriteit gebeld door de sjah, die hen vertelde onmiddellijk Mossad-agenten te sturen om het hert veilig te stellen.

Tegen de tijd dat de agent – zogenaamd zoöloog Mike Van Grevenbroek – arriveerde, naar verluidt gewapend met een blaaspistool vermomd als een stok volgens The Wall Street Journal , was er echter niemand om hem te begroeten.

De sjah en zijn gezin waren het land ontvlucht en de agent kreeg het bevel onmiddellijk te vertrekken.

Maar niet alles was verloren. Zoals verteld op de Israëlische Twitter-account: “Door een of andere vorm van goddelijke tussenkomst kon de agent het hert lokaliseren en terugbrengen naar Israël, waar hij aan boord ging van de laatste Israëlische vlucht om Iran te verlaten.”

Inderdaad, het succes van de agent bij het bijeenbrengen van vier vrouwtjes en het terugbrengen van hen naar Israël heeft geleid tot de naam van de operatie “The Great Persian Deer Heist” of door The Wall Street Journal de Iraanse “Deerlift” genoemd.

En blijkbaar was de missie ook voor Yoffe een groot succes. “Ik ben aangekomen op het vliegveld in Tel Aviv, heb het hert uitgeladen en daar staat de grote generaal met tranen in zijn ogen te wachten”, zei Van Grevenbroek, aldus The Wall Street Journal.

Tegenwoordig hebben de inspanningen op het gebied van instandhouding en fokkerij door de Jerusalem Biblical Zoo en het Hai-Bar Carmel Nature Reserve ertoe geleid dat de Perzische damherten een comeback maken in hun Bijbelse thuisland.

“In de loop der jaren hebben we tientallen herten vrijgelaten in het gebied van Nahal Soreq”, legt Dr. Nili Avni-Magen, de zoölogisch directeur en hoofddierenarts van de dierentuin van Jeruzalem, uit.

“In de afgelopen drie jaar hebben we reekalfjes van de derde generatie gezien, die zijn geboren uit moeders die zelf in het wild zijn geboren. De terugkeer van het Perzische damhert naar het Israëlische landschap is een van de meest succesvolle gevallen van de herintroductie van een soort die in het wild is uitgestorven.”

In 2015 werd geschat dat er over de hele wereld meer dan 1.100 van deze herten waren, inclusief die in het wild in Iran en Israël en die in gevangenschap.

In 2020 schatte de Nature and Parks Authority dat 200-300 Perzische damherten in het noorden van Galilea leven, terwijl er tussen de 90 en 100 in de heuvels van Judea leven en enkele anderen op de berg Karmel. Volgens Haaretz zijn er plannen om in gevangenschap gefokte exemplaren opnieuw in het wild te introduceren, en er zijn er nog meer gepland in 2021.

Ontvang gratis onze nieuwsbrieven!