Lang voor het ontstaan van het zionisme als politieke stroming maakte Napoleon Bonaparte zich al sterk voor de vestiging van een eigen staat voor het joodse volk, schrijft de Israëlische historicus Mordechai Gichon in zijn nieuwste boek.
In Haaretz van maandag 26 april 2004
gaf Mordechai een toelichting op zijn boek waarvoor hij veertig jaar
lang informatie heeft verzameld in onder meer Franse oorlogsarchieven
en dagboeken van soldaten van Napoleon.
Mordechai beschrijft dat Napoleon de zionistische ideologie uitdroeg
tijdens een militaire campagne in 1798 in het Midden?Oosten. In de
zomer van dat jaar veroverde hij Egypte en leidde hij zijn militairen
naar het Heilige Land.
Volgens een verslag uit die tijd riep Napoleon alle joden uit Afrika en
Azië op zich bij hem te voegen om het oude Jeruzalem aan de joden terug
te geven en in oude luister te herstellen. Ook uit andere notities
blijkt dat de Franse heerser zich sterk wilde maken voor het scheppen
van een eigen staat voor de joden.
De oproep zelf, ‘aan de joodse natie, van oppergeneraal Bonaparte, en
aan Rabbi Aharon in Jeruzalem biedt Frankrijk U thans aan… het
Israëlisch erfgoed. Neem terug wat op u veroverd is geweest en bewaar
het, in de zekerheid van steun van dat land, tegen eenieder die er
binnen wil komen’ is nooit teruggevonden, maar een copie werd in 1939
ontdekt.
“Napoleon was de eerste die joden als een politieke kracht in de internationale arena zag”, aldus Mordechai in Haaretz.
Napoleon kon zijn ambities niet waarmaken. Na enkele verloren slagen
tegen de Engelsen moest hij zich in mei 1799 terugtrekken in Egypte.
Volgens professor Ze’ev Sternhell van de Hebreeuwse Universiteit van
Jeruzalem vindt de proclamatie voornamelijk merkwaardig. “Napoleon’s
grote verdienste is dat hij voor de joden een plek creëerde in de
Franse maatschappij, niet dat hij grote poitieke ambities voor hen
koesterde.” Waaraan Gichon toevoegt: “Hij wilde die zionistische
episode zo snel mogelijk naar de achtergrond hebben. Na zijn terugkeer
was Napoleon alleen geïnteresseerd in de wijze waarop de joden een
bijdrage konden leveren aan Frankrijk.”
Het zionisme ontstond als politieke beweging aan het eind van de
negentiende eeuw. Het doel was het geven van de politieke en nationale
onafhankelijkheid aan het joodse volk door middel van de vestiging van
een eigen staat in Palestina, zijn oorspronkelijke vaderland. “Wat
onder Napoleon niet kon worden verwezenlijkt kan door Wilhelm II wel
werkelijkheid worden”, schreef Theodor Herzl in maart 1899 aan de
Duitse keizer.
Samen met Chaim Herzog schreef Gichon het boek ‘Battles of the Bible’.
Daarin onderzochten de twee deskundigen op het gebied van oorlogen in
het Midden-Oosten de militaire geschiedenis van de bijbel en plaatsten
zij hun bevindingen in de context van moderne oorlogvoering. Zij
ontdekten dat bepaalde taktieken tot op de dag van vandaag benut worden.
