De laatste synagoge van Dushanbe, de hoofdstad van de Centraal-Aziatische republiek Tadjikistan, dreigt ten prooi te vallen aan stadsvernieuwsplannen.
De synagoge staat in de wijk Ismoil Somoni. Mikhail Abdurakhmanov,
rabbijn van de met sloop bedreigde synagoge, vertelt dat het gebedshuis
plaats moet maken voor een stadspark. “Maar wij willen het gebouw
behouden, het staat al honderd jaar op deze plek. Hopelijk wil het
stadsbestuur de sloop uitstellen tot we ergens anders een nieuwe
synagoge hebben gebouwd.”
De synagoge ligt naast een voormalige Russische militaire basis.
De ambassades van Israël en de Verenigde Staten proberen de locale
autoriteiten op andere gedachten te brengen. De voorzitter van de
religie-commissie in Dushanbe heeft zich bereid verklaard mee te werken
aan de voor alle betrokkenen aanvaardbare oplossing, behoud van de
synagoge dan wel nieuwbouw elders in de stad.
In Tadjikistan wonen enkele duizenden joden, waarvan ca. 500 joden in de hoofdstad Dushanbe.
Op grond van de duizenden jaren oude geschiedenis van de jodenin
Centraal Azië zegt de joodse gemeenschap van Tadjikistan dat de
synagoge niet mag worden gesloopt.
Het centrum van joods Centraal Azië ligt in Boechara, in Oezbekistan.
Daar zetelt ook de opperrabbijn. In Boechara ligt Ismoil Somoni
begraven, die vereerd wordt als de grondlegger van Tadjikistan. Zijn
graf ligt niet ver van Chasjma Ajoeb, de plek waarvan wordt gezegd dat
de profeet Job met een klop van zijn staf een bron liet ontspringen.
Het aantal joden in Centraal Azië is sterk teruggelopen sinds het einde
van de Sovjet Unie. Met name uit Tadjikistan, waar vijf jaar lang een
bloedige burgeroorlog woedde, zijn velen vertrokken.
De huidige president, Imomali Rakhmonov, staat uiterst welwillend
tegeover de joodse gemeenschap in Tadjikistan, zegt de uitgever van de
emigrantenkrant The Bukhara Times.
Naar verwacht zal een aantal geëmigreerde joodse Tadjieken hun vroegere
vaderland bezoeken ter gelegenheid van de 80e verjaardag van Dushanbe
als hoofdstad. De joodse gemeenschap in Dushanbe hoopt op hun steun bij
het gevecht voor het behoud van de synagoge.
