Het Joods Historisch Museum toont in de tijdelijk geheel lege Grote Synagoge tot en met 4 juli 2004 de video-installatie Trembling Time van de Israëlische videokunstenares Yael Bartana.
Trembling Time (2001) toont een stroom in slow motion rijdende
auto?s op een brede snelweg die langzaam tot stilstand komt.
Autoportieren zwaaien open, automobilisten stappen uit en gaan midden
op de snelweg bewegingsloos naast hun auto staan. Alsof zij gehoor
geven aan een geheim signaal stappen zij weer in en zetten hun auto?s
opnieuw in beweging. De actie wordt vergezeld door geluid dat bestaat
uit onderdrukte sirenes, verkeersgeluid, piepende remmen en
ondefinieerbaar gemompel. Het geheel van beeld en geluid geeft een
heftige ervaring aan de beschouwer die zich afvraagt waarom de
automobilisten zomaar uitstappen op een snelweg.
Trembling Time werd gemaakt op een brug over een snelweg in Tel
Aviv. Het toont het moment waarop men een minuut stilte in acht neemt
tijdens Jom Hazikaron (Memorial Day), de dag waarop de gevallen
soldaten van de Staat Israël worden herdacht. Aan de ene kant gaat het
werk over de door de Staat bepaalde collectieve herdenking, aan de
andere kant over de burgers die dit voorschrift opvolgen. Yael Bartana
zegt hierover: ‘In today’s political climate it is important to
pose the question concerning whether these rituals strengthen the
nation or whether they merely increase our loyalty to the state whilst
at the same time undermining our ability to make an individual
judgment’.
Videokunstenares Yael Bartana (1970, Afula, Israël) studeerde aan de
Bezalel Academy of Arts and Design in Jeruzalem en na een verblijf in
New York aan de Rijksakademie in Amsterdam. Haar werk was ondermeer te
zien in de Center for the Arts in Tel Aviv, de Bezalel Academy of Art
and Design in Jeruzalem en in PS1 in New York. Onlangs heeft Tate
Modern in Londen werk van haar aangekocht. Solo-presentaties waren te
zien in ondermeer Büro Friedrich in Berlijn, Herzliya Museum for
Contemporary Art en eerder dit jaar in Annet Gelink Gallery in
Amsterdam. In haar videowerk vertrekt Bartana vanuit alledaagse
gebeurtenissen en verhalen die echter meervoudige interpretaties
suggereren die voorbij het voor de hand liggende en het gewone gaan.
Na het weghalen van de oude vaste opstelling en een grondige renovatie
is de monumentale Grote Synagoge (uit 1671) helemaal leeg. Reden voor
het JHM om Yael Bartana uit te nodigen om een van haar meest
indrukwekkende videowerken te laten zien: Trembling Time. Op 21
november 2004 wordt de geheel vernieuwde museale presentatie over de
joodse religie, traditie en gebruiken en over de geschiedenis van de
joden in Nederland van 1600 tot 1890 geopend.
Courtesy Annet Gelink Gallery, Amsterdam
Op www.zienkijkenfilmen.nl is een korte film van Yael Bartana te downloaden.
