Tamar van den Hoed, bezoeker van de synagoge in de Lekstraat in Amsterdam, is sceptisch over de restauratie die stadsdeel Zuideramstel wil uitvoeren in de synagoge. De voorgestelde aanpassingen zouden in strijd zijn met de Halacha, de joodse wet.
Sinds de Tweede Wereldoorlog huist de Amsterdamse Joodse Gemeente in de
kleine sjoel. Toen de synagoge werd gebouwd was het kleine gebouw links
van het hoofdgebouw een kindersjoel, maar na de Tweede Wereldoorlog
werd het lastiger voor de Joodse Gemeente Amsterdam om de synagoge
financieel rendabel te beheren. Daarop werd het hoofdgebouw, waar nu
veilinghuis Glerum huist, verhuurd aan het Verzetsmuseum. De
kindersjoel werd verbouwd tot volwaardige sjoel. Een belangrijke
wijziging daarbij was dat er een damesgalerij werd aangebracht. Hier
konden de vrouwen op gepaste afstand van de mannen de dienst bijwonen.
Het stadsdeel wil nu het damesbalkon weer verwijderen. In plaats
daarvan wordt er op de grond een verhoging geplaatst waar de vrouwen
kunnen zitten. De gewonnen ruimte wordt gebruikt om een extra
verdieping met kantoorruimte te realiseren.
“Het hele gebouw wordt als heilig gezien”, reageert Van den Hoed, die
naar eigen zeggen spreekt namens de gemeente van de Lekstraatsynagoge.
“In vierkante meters gaan wij er bij de verbouwing niet op achteruit,
want we krijgen een aanbouw in de tuin om het verlies van het balkon te
compenseren. In kubieke meters neemt onze ruimte door het verlagen van
het plafond en het wegnemen van het balkon echter af.” Dit is volgens
een interne memo van het rabbinaat in strijd met de Halacha, de joodse
wet. “Je mag wel toevoegen aan de heiligheid door een extra ruimte aan
een synagoge te bouwen, maar je mag de heilige ruimte niet verminderen.”
“Daar komt nog eens bij dat de mannensectie heiliger is dan het
vrouwendeel. Als het balkom naar beneden wordt gehaald, komt dat op de
plek waar nu een deel van de mannensectie is. Dat is dus ook de
heiligheid verminderen.” Daarnaast is zij bang dat de eredienst door de
verbouwing zal worden onderbroken. “Er mag geen enkele onderbreking
zijn van het gebruik van dit gebouw als synagoge.” In de kleine sjoel
zit ook de Kolleel, wat een talmoed-universiteit is. “Ik heb nog niets
gehoord over waar zij naartoe gaat tijdens de verbouwing.”
Volgens Alexander Poels, woordvoerder van stadsdeel Zuideramstel gaat
de studieruimte tijdelijk als synagoge dienen. Andere zaken die nog
geregeld moeten worden, worden volgens hem besproken met de
belanghebbenden nadat de stadsdeelraad de financiering van de
restauratie heeft goedgekeurd. De raad neemt hierover een beslissing op
17 mei. “Daarna wordt er gesproken over de kleine voor hen zo grote
dingen”, aldus Poels. “We willen dat alle activiteiten van de
Amsterdamse Joodse Gemeente zoveel mogelijk doorgang vinden, maar
flexibiliteit is wel wenselijk. Wij hopen in gesprek te komen met deze
mevrouw of haar vertegenwoordigers om eventuele problemen zoveel
mogelijk glad te strijken.” De Joodse Gemeente Amsterdam (NIHS) heeft
in het verleden over de restauratieplannen gesproken met
verantwoordelijk wethouder Duco Adema. “Wij hebben begrepen dat er een
werkgroep wordt opgericht waaraan ook wij deelnemen”, licht David
Serphos, directeur van de NIHS toe. “Voor zover ik weet, is de
werkgroep nog niet benoemd of bij elkaar geweest. Wij verwachten nog te
zullen worden betrokken in het proces.” Serphos erkent dat niet
iedereen het eens is met de verbouwing. “Wij hebben ook een negatief
advies gekregen van ons rabbinaat maar het stadsdeel is eigenaar van
het pand, dus zullen we ons dit moeten laten welgevallen. Je kunt niet
alle sjoelbezoekers tevreden houden, maar we hopen samen met het
stadsdeel tot een acceptabele oplossing te komen.”
<
