Onlangs verwierf het Van Gogh Museum het schilderij Stilleven met portret van Mimi uit 1889-90 van de Nederlandse kunstenaar Meijer de Haan (1852-1895). Meijer de Haan, een leerling van Paul Gauguin (1848-1903), speelde een belangrijke rol in de avant-gardekringen rondom Gauguin in Parijs en Bretagne.
Door zijn korte carriere en kleine oeuvre komt zelden werk van deze
kunstenaar op de markt. Met de nieuwe aanwinst is een langgekoesterde
wens gerealiseerd om de collectie aan te vullen met een werk van Meijer
de Haan.
Aanvankelijk schilderde de in Amsterdam geboren Meijer de Haan (zie ook www.jhm.nl)
vooral portretten en figuurstukken. In 1887 vertrok hij naar Parijs.
Daar raakte hij bevriend met Theo van Gogh, Vincent van Goghs jongere
broer, en in oktober 1888 trok hij bij hem in.
Via Theo van Gogh maakte Meijer de Haan eind 1888 kennis met Gauguin,
onder wiens invloed hij zijn stijl geheel veranderde. In de jaren
1889-1890 maakte Meijer de Haan deel uit van de groep kunstenaars
rondom Gauguin die in Bretagne (Pont-Aven en Le Pouldu) werkten. Net
als Gauguin ervoeren ze het Impressionisme met zijn realistische
uitgangspunt als een keurslijf en zochten zij naar een manier om de
schilderkunst nieuw leven in te blazen. Daarvoor deden zij inspiratie
op bij niet-westerse tradities, toegepaste kunsten en de kunst uit de
Middeleeuwen en de Renaissance.
In Le Pouldu logeerden Meijer de Haan en Gauguin in de herberg van
Marie Henry. Meijer de Haan werd verliefd op de ongehuwde Marie, wier
kleine dochter liefkozend door de kunstenaars Mimi werd genoemd. Het
kind is afgebeeld op het verworven schilderij. Met zijn gewaagde
compositie, decoratieve kwaliteiten en uitgesproken kleurgebruik is
Stilleven met portret van Mimi representatief voor het experimentele
werk van de kunstenaars van Pont-Aven. Meijer de Haan probeerde in dit
stilleven zijn hang naar realisme te combineren met de meer abstracte
benadering die Gauguin voorstond.
Ook Paul Serusier (1863-1927) logeerde af en toe in de herberg en samen
met Gauguin en Meijer de Haan decoreerde hij de wanden van de eetkamer.
De voorwerpen op de achtergrond van Stilleven met portret van Mimi zijn
hoogstwaarschijnlijk onderdelen van deze decoratie.
Afgezien van een gezicht op een boerderij uit Le Pouldu dat zich thans
in het Kröller-Müller Museum te Otterlo bevindt, is Meijer de Haan in
het nationale openbaar kunstbezit vooral vertegenwoordigd met vroeg
werk uit Nederland (onder meer in het Joods Historisch Museum, dat
Portret van een jonge vrouw uit 1883 bezit). Werk van leden van de
Pont-Aven groep is weinig voorhanden in Nederlandse openbare
collecties. Met dit vernieuwende doek wordt thans een lacune opgevuld
in de collectie van het Van Gogh Museum. De aankoop past ook in een
traditie die Vincent en Theo van Gogh inzetten, namelijk het verzamelen
van werk van de avant-garde uit de tweede helft van de 19de eeuw.
De nieuwe aanwinst is afkomstig van een particuliere verzamelaar die
anoniem wenst te blijven en is aangekocht via de kunsthandelaar Waring
Hopkins van de Galerie Hopkins-Custot in Parijs. Stilleven met portret van Mimi zal van 8 april tot en met 12 juni 2005 deel uitmaken van de presentatie Rondom Gauguin. Post-impressionistisch werk uit de Triton Stichting.
Uit deze internationale collectie wordt een selectie
post-impressionistische schilderijen tentoongesteld op de derde
verdieping van het Rietveldgebouw.
In de presentatie is werk te zien van onder anderen Pierre Bonnard,
Maurice Denis, Paul Serusier, Felix Vallotton en Edouard Vuillard. Van
Meijer de Haan wordt tevens het opvallende Zelfportret uit
1889-1891, ee
