Basisschool De Meule in Venlo heeft het mikwe verheven tot multicultureel onderwijsproject. De leerlingen hebben een maquette gebouwd van de laat-middeleeuwse rituele wasplaats die een paar maanden geleden bij werkzaamheden aan de Maasboulevard werd gevonden.
Een paar weken geleden zag onderwijzer Tim Snoek van de
rooms-katholieke basisschool De Meule in de krant een foto en een
artikel over de ontdekking in Venlo van de oudste rituele wasplaats van
Nederland, een mikwe dat nog van voor 1350 dateert. En hij las dat de
gemeente er rondleidingen langs verzorgde.
Tim Snoek trok met leerlingen van groep vijf als eerste school in Venlo
langs het mikwe, en toen rijpte bij hem een idee. “Op school geven wij
zogeheten ontwikkelingsgericht onderwijs. We doen aan projecten waarvan
leerlingen in de praktijk iets leren. Wat was er nu mooier dan van deze
unieke mikwe een geschiedenisproject maken? Zo iets historisch, zo
dichtbij, midden in de stad, dat is toch fantastisch?”
Het project groeide en groeide. Snoek maakte er een multicultureel
project van voor zijn multiculturele school, met veel allochtone
leerlingen. Hij bezocht met zijn leerlingen ook een Turkse moskee. En
hij liet de plaatselijke imam, pastoor-deken Franssen en Samuel Wennek,
vertegenwoordiger van de joodse gemeenschap in Venlo, op school
lesgeven. De drie gelegenheidsonderwijzers brachten elk rituele
voorwerpen mee, behorend bij hun godsdienst. En Samuel Wennek vertelde
de leerlingen hoe hij tijdens de Tweede Wereldoorlog onderdoken heeft
gezeten.
“Een prachtig project”, zegt Wennek. “Het is erg mooi dat scholieren
van acht tot tien jaar, zeker van klassen met zoveel allochtone
kinderen, zulke belangstelling hebben voor de plaatselijke
geschiedenis, en dan ook nog voor de Joodse geschiedenis. Ze hingen
echt aan mijn lippen. Het was doodstil in de klas.” Tim Snoek laat een
briefje zien dat een van de scholieren aan Samuel Wennek schreef. “Ik
vond het eerst wel raar dat u dat keppeltje op had. Maar daarna vond ik
het nog niet zo gek”, aldus Nick Nass.
Van het een kwam het ander. Tim Snoek liet de scholieren een maquette
van het mikwe maken. Thuis zaagde hij zelf de stenen uit piepschuim.
Pur diende als de grond rondom het mikwe. Op school werd de Joodse
wasplaats vervolgens in groepjes door de scholieren in elkaar
geknutseld en beschilderd. Komende vrijdag wordt ze door de scholieren
naar het Bouwpu(n)t van de gemeente Venlo aan de Oude Markt gebracht,
waar ze tussen maquettes van de Maasboulevard en stadsvernieuwingswijk
Q4 komt te staan. “Met een bijbehorend uitlegverhaal, geschreven door
de kinderen zelf”, zegt Snoek. Al met al besteedde de onderwijzer zeker
tien uur met zijn scholieren aan het project. De tijd dat ze aan het
mikwe bouwden, is dan nog niet meegerekend.
Maar dat is nog niet alles. De Joodse gemeenschap in Venlo, die al wat
ouder wordt, was op zoek naar een school die het Joods monument aan De
Kwietheuvel wil adopteren, vlakbij de plek waar een in de Tweede
Wereldoorlog gebombardeerde synagoge heeft gestaan. Vlakbij de plek ook
vanwaaraf in de oorlog 47 Joden naar vernietigingskampen zijn
gedeporteerd. Ze keerden niet terug. De Meule heeft besloten het
monument te adopteren en er op gezette tijden bloemen neer te leggen.
Ook dat wordt een lesproject.
De scholieren, van acht tot tien jaar, zijn uiterst enthousiast over
het project. Gegroepeerd rond de maquette in hun klas, steken ze om het
ijverigst de vinger omhoog om tekst en uitleg te mogen geven. “Hier
maakten ze zich schoon”, wijst Hayke aan. Maar wanneer, vraagt
onderwijzer Snoek?
Andika meldt zich: “Ze wasten zich voor ze gingen eten.” Andika weet
sinds kort ook heel goed wat Joden precies zijn. “Mensen die maar in
een god geloven, en hij heet Jahweh.” Jasmijn weet ook waarom ze het
Joods monument adopteren. “Het staat bij de synagoge, een kerk van de
Joden, die gebombardeerd is.”
En wat vonden ze nu het l
