Parsja 19A Teroema (Sjemot/Exodus 25:1-27:19)

Het Heiligdom: juiste combinatie van geest en materie.In Teroema krijgen wij de opdracht een Tabernakel te bouwen.

Valstrik van emoties en rationaliteit En zo vergaat het iedereen, die zichzelf op eigen kracht geestelijk wenst te verheffen. Hij/zij zal waarschijnlijk verstrikt raken in het dilemma van emotionaliteit, zoals in de westerse religies of in de valstrik van de rationaliteit als de Griekse filosofen. Beiden schieten te kort in hun waardebepaling van het belang van daden en betrokkenheid bij het wereldse gebeuren. Alleen de Tora heerst over de wereld en kan met haar ?Tora im Derech Erets? beginsel de mens leiden tot een juiste combinatie van geest en materie. Alleen het Joods volk, dat de Tora ontvangen heeft, kan het fundamentele belang van deze wereld naar waarde schatten zodat wij niet uit deze wereld hoeven te vluchten om aan haar uitdagingen te ontkomen. Met het aannemen van deze uitdagingen vervullen wij G?ds wil. Wij vertrouwen erop, dat dezelfde Tora, die van ons verlangt om ons open te stellen voor de wereld, ons in juiste banen over haar wegen zal leiden. Ik wil ingaan op enkele inhoudelijke consequenties van het ?Tora im Derech Erets? beginsel, die het Jodendom onderscheiden van andere systemen, religies of moraliteit. Tora im Derech Erets vertaalden wij als ?betrokkenheid op de aardse realiteit?.Acceptatie van natuurwettenVoor andere religies vormen de natuurwetten slechts een sluier, die de G?ddelijke Voorzienigheid verbergt. De wereld wordt pas ideaal als alle sluiers als door een wonder opzij geschoven worden. Dit is niet juist volgens de Tora.De positieve manier, waarop de Tora de wetten van de natuur waardeert, wordt goed beschreven door de grote middeleeuwse geleerde Rabbenoe Nissiem (algemeen bekend als de Ran): "Het is G?ds wil en wens om de ?gewoonte? van de wereld zo veel mogelijk te handhaven en de natuur is Hem lief, zodat Hij daar alleen indien noodzakelijk van zal afwijken. Want G?d wenst de natuur niet te wijzigen naar de behoeften van een individu."We vinden dezelfde gedachte terug in Chowot Halewawot van Rabbenoe Bachja (11e eeuw): "Laat de mens werken met de aardse realiteit en zijn natuurlijke oorzaken, waarmee hij de opdracht van de Schepper vervult, die de mens heeft geboden te opereren binnen het kader van de natuur." Zelfs Ramban (Nachmanides), die wellicht meer dan enig andere middeleeuwse autoriteit gelooft, dat God in de natuur ingrijpt ter wille van belangrijke Tsadikiem (rechtvaardigen), schrijft, dat G?d normaliter de wetten van de natuur ongemoeid wenst te laten (Deuteronium 20:9).Groeit gestolen graan? Wij staan gereserveerd ten opzichte van wonderen. Dit is gebaseerd op de ideeën van onze Geleerden, die herhaaldelijk wijzen op G?ds terughoudendheid om af te wijken van de wetten van de natuur. De Gemara doelt hierop wanneer zij zegt: "Indien iemand graan steelt en dit in de grond uitzaait, zou dit volgens het strikte recht niet mogen groeien. Maar de wereld draait door ?naar haar gewoonte? en de kwaden zullen uiteindelijk rekening en verantwoording voor hun daden moeten afleggen". De Geleerden verklaarden het bidden voor een bovennatuurlijk wonder tot een ?nutteloos gebed?.Kennis der wetenschappen Om de "natuurwetten" doelmatig te gebruiken, moeten we ze kennen. Daarom hadden onze Geleerden grote achting voor de wetenschap: ?Ieder van de zeven wijsheden van de wetenschap verdient lof en achting in de ogen van de Chachamiem en zij hielden van elk van hen. U zult geen enkele agada – noch in de Babylonische, noch in de Jeruzalemse Talmoed – aantreffen, waarin zij enige wijsheid afkeurden?. Volgens de Talmoed schiet een ieder, die laks is met het maken van astronomische berekeningen, te kort in ontzag voor G?d. Omtrent hen zegt de Schrift: ?Het werk van G?d aanschouwen zij niet en de arbeid van Zijn handen hebben zij niet gezien. [Daarom is mijn volk verbannen…]".Parsja 19B Teroema (Sjemot/Exodus 25:1-27:19