Parsja 20A+B Tetsawé (Sjemot/Exodus 27:20-30:10)

In deze sidra wordt er veel aandacht besteed aan de kleding van de kohaniem (priesters).

De Oeriem en ToemiemRav J. Nachsjoni gaat hier dieper op in. De essentie van de borstplaat lag in de Oeriem en Toemiem. Dit waren stukjes perkament waarop de tweeënzeventig-letterige G?dsnaam geschreven stond. Hierdoor lichtten de letters van de edelstenen in de borstplaat op en de lettercombinaties, die dit opleverde, gaven antwoord op vragen die aan de Oeriem en Toemiem gesteld werden. Het woord ?oeriem? betekent ?lichtgeven? en ?toemiem? betekent ?onveranderlijk oordeel?.De Oeriem en Toemiem mochten alleen geraadpleegd worden voor gemeenschapszaken, staatsaangelegenheden en kwesties, die het Beet Dien (gerechtshof) of de koning betroffen. Voor privé-doeleinden mocht men de Oeriem en Toemiem niet raadplegen. Vragen werden als volgt gesteld: de Koheen gadol, de Hogepriester richtte zich op de Aron haKodesj, de Heilige Arke en de vraagsteller stond achter de Koheen gadol. Zachtjes als in een gebed werd de vraag gesteld. De Hogepriester werd vervuld van Roe?ach haKodesj, een heilige en profetische geest. Wanneer hij dan keek naar de oplichtende letters op de borstplaat kon hij het antwoord van G?d ontcijferen. Direct na de verwoesting van de eerste Tempel (586 v.d.g.j.) waren de Oeriem en Toemiem verdwenen. Zij keerden nooit meer terug.Antwoord in codeNachmanides (1194-1270) gaat in op de werking van de Oeriem en Toemiem. Het Oeriem-gedeelte gaf nooit een duidelijk antwoord omdat de letters van het antwoord niet in een consequente volgorde stonden. De code moest ?gekraakt? worden. Dat was de functie van de Toemiem. Door de Toemiem, een vorm van G?ddelijke inspiratie, werd de Hogepriester in staat gesteld om die boodschap van Boven te interpreteren en te begrijpen. Dit lukte niet altijd. Zo maakte de Hogepriester Eli een fout, toen Channa, de moeder van de profeet Samuel, het Heiligdom betrad. Eli las op zijn borstplaats de letters sjien, kaf, resj, hé, sjikora – ?deze vrouw is dronken?. Maar Eli had moeten lezen kaf, sjien, resj, hé, kesjera, hetgeen betekent dat Channa een ?waardige vrouw? was. Het Toemiem aspect speelde Eli even parten.Rabbi Eljakiem Schlesinger (20e eeuw, Jeruzalem) actualiseert de betekenis van de Oeriem en Toemiem. Veel mensen hebben tegenwoordig de Oeriem in pacht. Zij bezitten het licht van de Tora. Maar velen ontbreekt het vaak aan de Toemiem om die Torakennis ook op juiste wijze toe te passen. Dat is slechts aan enkelen in iedere generatie gegeven. Dat zijn onze Gedoliem ? onze leidinggevende Tora-leraren. Niet iedere geleerde is ook een leider en weggelegd voor charisma!Rabbi Awraham Ibn Ezra Niet iedereen is het overigens met Rasjie (1040-1105) eens, die meent dat de Oeriem en Toemiem stukjes perkament waren, waarop de naam van G?d geschreven stond en die in de vouw van de borstplaat van de Hogepriester gestopt werden. Rabbi Awraham Ibn Ezra (1092-1167) meent namelijk, dat de Oeriem en Toemiem bepaalde vormen waren van zilver of goud, die door sterrekundigen gebruikt werden. Maar Nachmanides (1194-1270) vindt dit onjuist en steunt Rasjie: de G?dsnamen zorgden ervoor dat letters oplichtten. Door middel van profetische inspiratie wist de Koheen gadol hoe die letters met elkaar verbonden moesten worden om woorden en boodschappen te vormen. Deze profetische geest is net een stapje lager dan werkelijke profetie.Geen Oeriem en Toemiem in de Tweede TempelGedurende de Tweede Tempel periode waren de Oeriem en Toemiem niet meer aanwezig. De G?dsnamen die de Oeriem en Toemiem moesten activeren werden vlak voor de verwoesting van de Eerste Tempel verborgen, samen met de chosjen (borstplaat) die Mosjé Rabbenoe gemaakt had. Mosjé was de enige, die de G?ddelijke namen in de Oeriem en Toemiem mocht aanbrengen. Iemand anders kon dat niet doen. Tijdens de herbouw van de Tweede Tempel was er niemand van het postuur van Mosje Rabbenoe om de Oeriem en Toemiem weer te activ