Parsja 23A Pekoedé (Sjemot/Exodus 38:21- 40:38)

Heiliging: onreinheid werd taboe in de Tabernakel.In Pekoedé wordt de bouw van de Tabernakel beschreven. G?d verbond Zich met de wereld. Maar is dit geen inbreuk op G?ds eenheid?

Rabbi Chaïm ben Jitschak van Wolozhyn (1749-1821), een leerling van Rabbi Eliahoe, de Gaon van Wilna, schrijft in zijn werk Nefesj haChaïm: ?De verbinding tussen G?d en de geschapen werelden wordt door onze Geleerden vergeleken met de band tussen ziel en lichaam. Net zoals de ziel van de mens rein is in het lichaam, zo is G?d rein in Zijn wereld. Dat wil zeggen: terwijl de ziel alle organen van de mens penetreert, schone organen evengoed als de organen die met afval en uitwerpselen gevuld zijn, maakt dit voor de ziel geen verschil. Haar heiligheid en reinheid blijven wat ze zijn. Dit geldt ook voor G?d. Hij vult de hele wereld, de reine en heilige net zozeer als de onreine plaatsen. Dit heeft geen enkele invloed op de heiligheid, de reinheid, het wezen en de ongedeelde eenheid van G?d: ?Want Ik, G?d, ben niets veranderd? (Maleachi 3:6).Tsimtsoem inperking van de Alomtegenwoordigheid Tot de meest ontzagwekkende daden van G?d behoort echter dat Hij Zijn oneindige en tijdloze glorie als het ware heeft ingeperkt, opdat er eindige en tijdgebonden werelden konden ontstaan met hun eigen werkelijkheden en diversiteiten, met hun natuurkrachten en weelde van schepselen. Dit betekent dat wij met onze zintuigen alleen kunnen waarnemen wat zich aan ons als werkelijkheid voordoet. Maar het is op deze schijnbare werkelijkheid, dat het geheel van onze verplichtingen en gedragingen gebouwd is, die G?d ons heeft geboden als een orde om niet te overschrijden (Psalmen 148:6). Vanuit dit gezichtspunt vergelijken onze Chagamiem G?d met de ziel in het lichaam. Zoals de Zohar zegt: ?G?d is de ziel van alle werelden?. Ook een mens kunnen we alleen via zijn lichaam waarnemen. Hoewel onze ziel ons hele lichaam doordringt, onttrekt ze zich aan het materiële oog en openbaart de ziel zich alleen aan ons geestesoog.Algehele doordringingZo doen ook de werelden zich als werkelijkheid aan onze waarneming voor, hoewel het G?d is die alles doordringt, ook al zien wij Hem niet en verbergt Hij zich als het ware in het binnenste van alle werelden, van waaruit Hij alles doet leven en stand laat houden. Zo ook penetreert de ziel tot in alle hoeken van het lichaam maar houdt zich in het binnenste daarvan verborgen en geeft het lichaam leven en vastigheid. Alle namen, aanduidingen en eigenschappen van G?d, die in de Tora beschreven staan, spreken vanuit de wijze waarop wij Hem waarnemen van ónze kant in termen van onze verplichtingen en gedragingen. Van G?ds kant is alles echter pure eenheid zoals het was voor de Schepping. Maar tot dit ontzagwekkende domein kunnen wij niet doordringen. Wij kunnen niet begrijpen hoe G?d alle plaatsen vult met volstrekte eenheid. In onze wereld zijn sommige plaatsen rein en toegestaan en andere gebieden en domeinen bezoedeld en verboden. Dat vloeit voort uit de menselijke beperkingen.Spanning tussen ethiek en ritueelHeiligheid heeft morele en juridische aspecten. Maar er zijn ook rituele aspecten en tussen ethiek en ritueel kunnen spanningen ontstaan. Wanneer we teveel nadruk leggen op de rituelen kan ons morele bewustzijn daaronder lijden. Wanneer wij alle rituelen negeren, bestaat er het gevaar van de vergeestelijking en ?spiritualisme? van de religie. Wanneer we teveel nadruk leggen op de rituelen ontstaat er een gebrek aan spiritualiteit. Door het uitvoeren van de rituelen drukken wij onze loyaliteit aan G?d uit en onderwerpen wij ons aan de expliciete opdracht uit de Tora. In heiligheid bereiden wij ons voor op G?ds nabijheid. Heiligheid betekent afzondering, losraken van het seculiere, het aardse en het profane en in de sfeer van het G?ddelijke kan heiligheid slaan op mensen, op ruimten, op tijden en op dingen. Sjabbat is de heiliging van de tijd, offers zijn heiliging van dieren. De kohaniem (priesters)