Joodse cultuur in Leeuwarden

Wist u dat Leeuwarden sinds een aantal jaren een unieke joodse boekencollectie heeft in de Provinciale Bibliotheek? Professor Fuks liet zijn boeken na aan de provincie als dank voor de Friese hulp aan joden tijdens de Tweede Wereldoorlog. De Fukscollectie is toegankelijk voor iedereen en in het studiecentrum komen steeds meer lezingen over joodse cultuur.

Een andere reden voor het schenken van zijn collectie aan Friesland is geweest dat deze goed aansluit bij de Hebreeuwse werken die al in het bezit zijn van de Provinciale Bibliotheek. De bibliotheek weet zich de gelukkige eigenaar van de Hebreeuwse collectie uit de voormalige universiteit van Franeker. In deze verzameling komen werken voor van de hebraicus Drusius, die van 1585 tot 1616 hoogleraar in Franeker was.Fuks gaf bovendien de voorkeur aan een schenking aan Friesland, omdat de Bibliotheca Rosenthaliana in Amsterdam al veel werken uit de Fuks-collectie bezit. Fuks was van 1949 tot 1973 conservator van deze bibliotheek.Een van de voorwaarden waaronder Fuks zijn werken aan Friesland afstond, was dat er een speciale zaal voor moest worden ingericht. In de Provinciale Bibliotheek werd dan ook een gedeelte van een bestaande zaal ingeruimd met een ‘open-kastopstelling’. Geïnteresseerden kunnen de werken niet alleen inkijken maar ook lenen. De oude werken bevinden zich in het magazijn en kunnen in de Fuks-zaal ingezien worden.De Fuks-collectie bestaat uit zo’n 3000 banden waaronder oude Hebreeuwse drukken van voor 1800, zowel in als buiten Nederland vervaardigd. Verder is uniek te noemen een collectie oude Jiddische drukken, een collectie ‘Emancipatie der Joden in Nederland’ uit 1796, een wetenschappelijke handbibliotheek Hebreeuwse taal- en letterkunde (tot heden bijgehouden), een aantal complete tijdschriften en 18e eeuwse Hebreeuwse manuscripten en eenbladsdrukken uit Nederland. De Hebreeuwse werken – waarvan Fuks enkele letterlijk van het vuilnisvat gered heeft – zijn nu goed bereikbaar voor onderzoekers.De collectie wordt actueel gehouden en is inmiddels uitgegroeid tot meer dan 5000 werken. De aangekochte werken zijn vooral in Europese talen.Het ligt in de bedoeling in de toekomst cursussen en lezingen op het gebied van de joodse cultuur in het Fuks Studiecentrum te organiseren. Zo was er op dinsdag 4 december 2001 uur een lezing met Els van Diggele over het door haar geschreven boek: ‘Een volk dat alleen woont’, over de tegenstellingen in de Israëlische samenleving. Bent u geïnteresseerd in de Fuks Bibliotheek, dan kunt u contact opnemen met de conservator van het Fuks Studiecentrum, drs. Uzi Hagaï, op dinsdag en woensdag tijdens kantooruren: 058-2945027, of e-mail: u.hagai@pbf.nl