Jomtov impressies

Hoe is het voor een oud-Nederlander om de Jomtov dagen in Israël door te brengen?Jomtov impressies vanuit Jeruzalem, met onbekenden die elkaar bij de visboer spontaan ‘Sjana Tova’ (gelukkig nieuwjaar) wensen, fietsende kinderen op Jom Kipoer en 30 Soekot (loofhutten) in 1 straat.

Inmiddels is ook Jom Kipoer alweer voorbij; het weer werkte erg mee, geen hitte, zodat het vasten niet zwaar viel. Om 18.05 uur was Jom Kipoer afgelopen; ik heb wel even aan Nederland gedacht…Op Jom Kipoer rijden er geen auto’s. Als gevolg daarvan maken de kinderen uit "vrije" gezinnen gebruik van de gelegenheid om allemaal op de fiets te stappen. Op sommige plaatsen wemelt het van de fietsende kinderen; uitgaande Jom Kipoer werd in het nieuws vermeld dat 190 kinderen medische hulp nodig hadden na een val met hun fiets. Toen ik ’s ochtends naar sjoel liep waren er veel sjoelgangers op straat die alle richtingen uitgingen, elk naar de sjoel van hun keuze. Verder liepen er mensen die hun hondjes uitlieten; Phillipijnse bejaardenverzorgers op weg naar hun werk; mensen met een rugzak aan het begin van een wandeling en een enkele fietser. Een man was voor mij een raadsel: op blote voeten, in khaki sportkleren en een grote kowa tembel, tot nu weet ik niet in welke categorie ik hem moet plaatsen!Al voor Jom Kipoer (J.K.) stonden er opeens een paar soekot in de buurt maar uitgaande J.K. hoorden we rondom ons balkon gerammel van metalen buizen en nu zien we al een aantal soekot bij buren die in de straat beneden ons balkon wonen. Ook de tv liet zien hoe men in de datie-buurten meteen na J.K. aan het opzetten van soekot was begonnen. Uiteindelijk stonden er beneden ons huis 5 soekot, naast ons 3 soekot en schuin beneden maakte een buurman het zich heel gemakkelijk: hij haalde het dakje van zijn balkonnetje en legde er een schachje neer.De eerste soekotdag waren we in Efrat. We hadden de jomtov-maaltijd nauwelijks beëindigd of er werd aan de soekadeur geklopt: kinderen uit de buurt kwamen langs om zogenaamd een bracha in de soeka te zeggen en een waarderingscijfer te geven over de soeka maar in werkelijkheid was het een verkapte Sint Maarten want ze kwamen allemaal met een plastic zakje om het hen aangeboden snoep in te stoppen. Nou daarmee waren ze bij ons aan het verkeerde adres! Ieder kind werd uitgenodigd om te komen zitten en de bracha over iets lekkers en over de soeka te zeggen. Bijna geen van die kinderen zag genebbish, kans om iets in hun zakje te stoppen!Met Simchat Tora ging ik, voor het derde jaar, naar een Toralezing voor vrouwen in een privehuis, georganiseerd door een familie die vier dochters heeft. Deze meisjes nemen de rol van ba’alat koree (voorlezer van de Tora) en gabbetes op zich, de ene zegt de misheberach, de andere controleert met de gepunctueerde tekst of het wel goed wordt voorgelezen. Ook een aantal andere meisjes en vrouwen hadden een stukje laainen geleerd en van de rest van de aanwezige vrouwen kreeg iedereen die opgeroepen wilde worden een klein kaartje waarop in een bepaalde kleur stond aangegeven bij welk stukje van het voor te lezen laatste deel van de Tora ze zou worden opgeroepen. Als je aan de beurt was dan kwam je bij de tafel waarop de Tora lag, met een doekje raakte je even de begintekst aan, dan kuste je dat doekje, daarna zei je de beracha voor het lezen, het desbetreffende deel werd voorgelezen en vervolgens zei je de beracha na het lezen. Dan werd er een mishberach (een soort zegening) voor je gezegd waarbij je eigen naam en de namen van je beide ouders werden genoemd. (In de "mannensjoel" worden de mannen altijd genoemd met hun eigen naam en de naam van alleen de vader.) Nadat iedereen was opgeroepen werd opnieuw begonnen met het voorlezen van het eerste stuk van de Tora. Het is een heel intens en bijzonder gebeuren dat voor mij van Simchat Tora een echte Simchat Tora maakt omdat ik er zelf bij betrokken ben in plaats van achter de mechietsa naar de dansende heren te k