IPOR-hoofdrabbijn Binyomin Jacobs over tesjoewa, het centrale thema van de Hoge Feestdagen. Hij tracht antwoorden te vinden op vragen als: ‘Is berouw de juiste vertaling van tesjoewa, en beperkt tesjoewa zich tot Jom Kippoer?’
Waarop is hun meningsverschil gebaseerd? En wat is tesjoewa?
Er bestaan globaal bezien drie soorten tesjoewa.
- De mens komt tot het inzicht, mede geïnspireerd door de liturgische teksten die op Jom Kippoer worden uitgesproken, dat hij beter moet gaan leven. Zijn zelfonderzoek brengt hem tot het besef dat zijn leven gericht op materialisme niet het doel kan zijn van zijn verblijf hier op aarde. Hij aanvaardt de G’ddelijke leiding en besluit met volle overgave en vanuit een welgemeende oprechtheid om vanaf nu zijn leven te verbeteren en G’d steeds voor ogen te zullen hebben.
- Hij neemt niet alleen op zich om van nu een andere koers te gaan volgen, maar realiseert zich dat het verleden vol fouten zat. Dat vult hem met verdriet en spijt en met volle overtuiging gaat hij gedane misstappen repareren. Als hij daadwerkelijk ergens schade heeft aangericht, gaat hij proberen die te herstellen. Maar ook verkeerde intenties, egoïstische gedachten en alles dat te bestempelen viel als zijnde niet goed wordt door hem onder de loupe genomen.
Berouw is dan ook niet een voldoende omschrijving van tesjoewa: terugkeer is de letterlijke vertaling. De mens die niet uitsluitend spijt en berouw heeft, maar die bovenal terugkeert naar G’d of naar de G’ddelijke vonk die hem doet bestaan, zijn ziel, zijn G’ddelijke essentie.
- Boven deze twee stadia van tesjoewa bevindt zich een derde.Op de twee vermelde niveaus is er sprake van een ik dat zich vanaf heden wil verbeteren en van een ik dat ook het verleden wil repareren. In beide gevallen is er een duidelijke ik aanwezig. Een heel goede ik die ongetwijfeld wil terugkeren naar G’d….maar het blijft een ik!
In de gemeente van de grote rabbijn Jechiël Meïr uit Gastinin (Polen) werd een nieuwe voorzanger gezocht. Vele kandidaten meldden zich aan. Het is uiteraard goed dat er een keus kan worden gemaakt, maar in Gastinin leverde dat een groot probleem op. Iedereen bemoeide zich er mee. De een wilde een meer modernere voorzanger, de ander vond de representatie belangrijker dan de G’dvrezendheid en weer anderen vonden dat vroomheid belangrijker was dan een uitzonderlijk mooie stem…. Er ontstond er een fikse ruzie en een diepe scheuring binnen de gemeente, machloukes! Uiteindelijk meende de Rabbijn een geschikte kandidaat gevonden te hebben die representatief was, wist wat er te koop was in de wereld, een aangename en mooie stem had en bovendien een goed en G’dvrezende persoon was…..Helaas was er toch nog een groep die hem te vroom vond, en dus te fanatiek,
