Uit het dagboek van een vredestichtertje. Alf. 87: Eldad Kisch beschrijft een dag vol opmerkelijke ontmoetingen in wat nog altijd bekend staat als het vluchtelingenkamp Jenin.
Deze zaterdag voerde ons naar het vluchtelingenkamp Jenin. Als je het woord vluchtelingenkamp hoort, denk je waarschijnlijk aan een ‘shantytown’ met gammele hutjes van golfijzer en juten zakken. Dat is al lang niet meer zo. In de loop der jaren sinds 1953 zijn meer en meer van die hutjes vervangen door echte huizen, die er misschien wat rommelig bij staan, zonder al te veel stadsplanning. De resten van de laatste blikken hutjes zijn vereeuwigd aan de ingang van het kamp in de vorm van een groot paard van strippen blik. Het huidige kamp ziet er dus nu niet veel anders meer uit dan de aanpalende stad Jenin; die gaan bijna naadloos in elkaar over.
De echte stadsplanning werd in april 2002 ter hand genomen door het Israëlische leger, en na een bloedige strijd werd het kampcentrum eenvoudig platgebulldozerd. Een van de hoofdmannen van het kamp legde onze groep de gebeurtenissen om die strijd uit in bijna apocalyptische termen. Hij vergeleek de resultaten van de Israëlische actie met ‘Ground Zero’ in New York. Maar nog veel treffender voor een Jood was zijn beschrijving van de Palestijnse weerstand tegen een Israëlische overmacht met een pathos dat mij zonder moeite deed denken aan onze herinnering aan de opstand in het ghetto van Warschau. (hoewel de spreker deze verbinding niet heeft uitgesproken, zal het niet lang duren voor dit ook in de beschrijving een plaats zal vinden).
Het was überhaupt een interessante dag, niet alleen medisch maar ook politiek, want de gezochte terrorist nummer 1 van Jenin, Zachariya Zbeida , kwam zijn opwachting maken voor een minuut bij Dror Feiler (zie hieronder), die bij ons in de kamer aan het filmen was. Voor de meer perifere lezer is dit misschien minder opwindend, maar het leven van deze man hangt aan een zijden draad. Het Israëlische leger heeft al meerdere aanslagen op hem gepleegd – Zachariya is daarom nooit lang op dezelfde plaats, en waar hij zich bevindt is hij omgeven door intense bewaking. Hij schudde mij beleefd de hand (op dat moment wist ik nog niet wie hij was). Zijn naam is voor vredesactivisten hier gekoppeld aan die van Tali Fahima, die al drie jaar gevangen zit omdat ze met hem had samengewerkt (ik hoop dat ik door die handdruk nu niet ook op de zwarte lijst kom te staan).
Na afloop van ons werk werden we meegenomen naar de werkplaats van het poppentheater in Jenin, een samenwerking van Palestijnen en Israëli’s, waar Dror Feiler (vooral bekend om zijn politieke kunstwerk in Stockholm ‘bloedbad met terroriste’ in oktober 2004, en daarenboven zoon van mijn onvervangbare verpleegster Pnina) een actief deel aan heeft.
Eldad Kisch woont al meer dan veertig jaar in Israël. "Destijds was ik flink zionistisch, nu ben ik wat gelouterd," omschrijft hij zichzelf. "Ik bekijk de gebeurtenissen in onze streken met bezorgdheid, vooral waar onze menselijke en ethische waarden steeds meer inkrimpen.’
