De ouderen onder u kennen vast en zeker de beroemde foto van deze Nederlandse bokskampioen, in witte short met Davidsster op de rechterpijp. Zijn betekenis voor sportbeoefening door Joden wordt in de Joodse Canon toegelicht.
Maar wie wás deze Barend (Ben) Bril? Wat voor leven heeft hij gehad, geboren in 1912 en overleden in 2003?
De bokscarrière van Bril bestaat uit twee delen: voor de oorlog bokste hij zelf – in 1928 won hij goud op de Olympische Spelen in Amsterdam, na de oorlog leidde hij als scheidsrechter drie maal belangrijke bokstoernooien.
Dat laatste had Bril te danken aan zijn vrouw Celia. Met haar en zijn zoon Ab overleefde hij concentratiekamp Bergen-Belsen.
In 1947 kreeg zij het voor elkaar dat Ben – die zwaar getraumatiseerd was door de oorlog en het verlies van vrijwel zijn hele familie – bij de Boksbond de scheidsrechterscursus mocht volgen.
Hij zou de geschiedenis in gaan als een van de beste scheidsrechters ter wereld. Ben Bril, die nog voor de oorlog zelf al uit de ring was gestapt omdat hij voorzag dat hij als Jood zijn sport niet lang meer zou kunnen uitoefenen, werd alom geroemd om zijn rechtvaardigheid en neutraliteit. Waar de bokser vandaan kwam, maakte hem niet uit, alleen de goede afloop van de wedstrijd telde. Als scheidsrechter droeg hij daarvoor de verantwoordelijkheid.
Een zo opmerkelijk figuur riep in sportkringen verschillende meningen op: nu eens werd hij een onverbeterlijke idealist genoemd, dan weer arrogant of technisch hoogbegaafd. Bril zelf zei het beter dan iedereen: Het is gewoon allemaal een kwestie van mentaliteit, van zelfbeheersing.
Ben Bril op Olympische Spelen heet het lemma dat voor het jaar 1928 in de Canon van 700 jaar Joods Nederland is opgenomen. De Canon van Joods Nederland is tot stand gekomen door een gezamenlijk initiatief van Crescas en JMW. Alle honderd vensters van de Joodse Canon zijn te vinden op de website joodsecanon.nl.
De canon is ook verschenen in een fraai uitgegeven boek dat u online kunt bestellen.
Bron: Crescas Foto: Portret van Ben Bril als kampioen van Nederland in 1939.
