“De staat Israël tegen Benjamin, zoon van Benzion Netanyahu,” zo begon de aanklacht tegen de zittende premier, de eerst in de Israëlische politieke geschiedenis, nadat procureur-generaal Avichai Mandelblit donderdag een ernstige aanklacht heeft ingediend tegen premier Netanyahu.
De aanklacht zal een aanzienlijke impact hebben op de inspanningen om een coalitie te vormen vóór 11 december, de dag waarop de periode van 21 dagen verstrijkt die de Knesset heeft om een coalitie samen te stellen.
Mandelblit zal de Knesset nu vragen om af te zien van de immuniteit van Netanyahu, een proces dat 30 dagen kan duren.
Vaak zien aangeklaagde parlementariërs af van immuniteit, maar Netanyahu heeft geprobeerd zijn macht aan te wenden om invloed op het proces te krijgen en immuniteit te verkrijgen.
“Dit is een zware en droevige dag”, zei Mandelblit in een dramatische toespraak op het ministerie van Justitie. “Ik dien in drie gevallen een aanklacht in wegens corruptie tegen de premier. Het is een trieste dag voor mij persoonlijk en voor het land.”
Mandelblit zei dat, hoewel hij de vele talenten van Netanyahu enorm bewonderde, hij bij wet verplicht is de aanklachten tegen hem in te dienen. Hij zei dat niemand boven de wet staat en dat handhaving van de wet niet als “politiek voetbal door links of rechts mag worden gebruikt.”
“Uit een diepe toewijding aan de wet en het algemeen belang, is wetshandhaving niet iets dat wij kunnen kiezen,” ging hij verder. “Het is geen kwestie van links of rechts of van politiek. Het is onze plicht.”
De procureur-generaal heeft Netanyahu aangeklaagd wegens omkoping, fraude en vertrouwensbreuk in zaak 4000 (de Bezeq-Walla-affaire). Voor fraude en schending van vertrouwen in zaak 1000 (de Illigal Gifts affaire) en voor fraude en vertrouwensbreuk in zaak 2000 (de Yediot Ahronot-Israel Hayom affaire).
Een uur na de aankondiging van Mandelblit sprak Netanyahu de natie vanuit zijn residentie in Jeruzalem toe en zei dat, hoewel hij “groot respect” heeft voor het gerechtelijk apparaat van het land, “er iets niet goed gaat met de onderzoekers van de politie en het kantoor van de Officier van Justitie.”
De grote vraag tot gisteravond was of de aanklacht zou komen met betrekking tot Case 4000 en/of Case 2000 een ‘inbreuk van vertrouwen’ zal blijven, zoals in de eerste aankondiging van Mandelblit in februari. Of dat de zaak zou worden gesloten.
Uiteindelijk zal de beslissing om Netanyahu aan te klagen voor omkoping de meest beslissende zijn in het proces.
Het betekent dat zijn proces zal plaatsvinden in een districtsrechtbank, die bekend staan als zwaarder dan de lagere rechtbanken, en dat hij, indien hij zou worden veroordeeld, een jarenlange gevangenisstraf kan krijgen in plaats van maanden of alleen een taakstraf.
Bovendien betekent dit dat een verzoek aan het Hooggerechtshof om hem uit zijn functie te halen een veel grotere kans heeft. Dat zal ongetwijfeld binnenkort worden ingediend, omdat Netanyahu in zijn toespraak op donderdagavond duidelijk heeft gemaakt dat hij niet vrijwillig zijn functie zal neerleggen.
In Case 4000 wordt Netanyahu beschuldigd van betrokkenheid bij een omkopingsplan, waarin Walla-eigenaar Shaul Elovitch hem positieve berichtgeving zou geven in ruil voor Netanyahu die regeringsbeleid zou maken ten gunste van het bedrijf Bezeq van Elovitch.
In Case 1000 wordt Netanyahu ervan beschuldigd giften ter waarde van honderdduizenden sjekels te hebben ontvangen van rijke tycoons, waaronder de Amerikaanse filmproducent Arnon Milchin, in ruil voor hulp bij zakelijke en persoonlijke juridische initiatieven. De aanklacht zelf is bedoeld om te handelen in situaties waarin Netanyahu een belangenconflict had, aangezien geen daadwerkelijke tegenprestatie is aangetoond tot heden.
In zaak 2000 werd Netanyahu ervan beschuldigd samen te werken met de media Yediot en Israel Hayom om de concurrentie van Israel Hayom met Yediot te verminderen, in ruil voor een positieve berichtgeving over Netanyahu. De deal is nooit doorgegaan, maar de wet kent misdaden van ‘poging tot omkoping’ en ‘schending van vertrouwen’ die kunnen gelden, zelfs als een deal niet doorgaat.
Mandelblit verklaarde deze voor de hand liggende discrepantie, door te zeggen dat de verklaringen van Netanyahu in de vermeende omkopingsonderhandelingen niet zo belastend waren als de verklaringen van Yedioth uitgever Arnon Mozes.
Maar het feit dat Mandelblit besloot dat hij omkoping tegen Arnon Mozes moest handhaven, is waarschijnlijk een deel van de reden waarom de procureur-generaal besloot dat hij Netanyahu in de zaak moest aanklagen.
Getuigen van de staat Shlomo Filber en Nir Hefetz verschijnen net zo vaak tegen Netanyahu in de definitieve aanklacht als in de eerste aanklacht in februari, zowel in aantijgingen als in het volume van vermeldingen – Filber wordt ongeveer 90 keer genoemd en Hefetz ongeveer 80 keer.
Ironisch genoeg wordt getuige van de staat Ari Harow – die ooit belangrijk werd geacht voor de zaken tegen Netanyahu – slechts ongeveer 10 keer genoemd en vaak in een passieve context.
