Wegens het rondgaande coronavirus stonden wij, net als veel anderen in Nederland en in de rest van de wereld, voor een heftige beslissing. Moeten wij de Sjabbat-activiteiten van onze organisatie, Chabad on Campus, door laten gaan of juist niet?
Het argument voor annuleren is duidelijk: geen enkel onverantwoord risico nemen en iedere kans op verspreiding van het virus voorkomen. Het tegenargument is: Juist in een tijd dat universiteiten en werkplekken de deuren sluiten, bestaat de behoefte aan gezelschap, verbinding, zingeving.
In de parasja lezen we deze week dat sjabbat meer is dan een werkverbod. We hebben de verantwoordelijkheid om de sjabbat zelf te vormen – La’asot et hasjabat. Het vormen en maken van de Sjabbat houdt in dat we sjabbat pas echt beleven als we zelf de sjabbat een vorm geven.
De eerste vermelding van de Sjabbat staat in de Thora bij het scheppingsverhaal (Genesis 2:1). “G-d was klaar met het creëren van hemel en aarde, de wereld was volmaakt en dus… rustte HIJ”. Het is exact deze vorm van rust die de Sjabbat kenmerkt.
Het vormen van de Sjabbat houdt in dat ik in mijzelf het gevoel opwek dat ik klaar ben met het scheppen van het wereldse. Even geen handel en zelfs geen dalende koersen op de beurs. Op de Sjabbat is er geen business, geen telefoon, geen Internet. De Sjabbat, zoals ik die behoor te vormen, heeft misschien de schijn van een utopie omdat maatschappelijke, werk gerelateerde en het door-de weekse ontbreken, maar ook een utopie mag en moet soms worden nagestreefd. Sjabbat is niet alleen een dag van dit mag niet en dat mag niet. Sjabbat is intens veel breder. Sjabbat is het moment dat we onszelf even boven de schepping van het alledaagse plaatsen.
Omdat het Jodendom van ons eist om over onze gezondheid te waken, moeten we de grotere vieringen voorlopig en helaas in de wacht zetten. Maar juist daardoor zijn we aan het denken gezet: wat nu? En uit zo’n ongewilde meditatie komt dan ook weer iets moois naar boven: we proberen zoveel mogelijk van de nood een deugd te maken en we gaan Sjabbat (en Pesach) DIY-kits vormen zodat mensen thuis ook Sjabbat kunnen vieren.
Juist op dit moment van maatschappelijke ontwrichting is het van belang dat we overeind blijven. Uiteraard fysiek, maar zeker ook geestelijk. Geen lichaam zonder ziel en geen ziel zonder lichaam. Als de een wat zwakker is, moet de ander zich juist versterken. En dus concentreert onze Community zich nu even iets meer op de diepgang, maar helaas en tijdelijk in een minder sociale entourage.
De Parasja, afdeling in de Torah die wereldwijd in de synagogen wordt gelezen, is deze week: Kie Tiesa – Exodus 30:11 t/m 34:35. Sjabbat begint 13 maart om 18:20 uur en eindigt op 14 maart om 19:31 uur.
