Het ging makkelijk. Yisrael Beytenu-partijleider Avigdor Lieberman legde zondag vijf voorwaarden uit voor zijn toetreding tot een potentiële coalitie, voornamelijk bestaande uit een reeks secularistische eisen die geen kans hebben om te worden aanvaard door de ultraorthodoxe bondgenoten van premier Benjamin Netanyahu, maar die snel werden geaccepteerd door Blue en Witte partijleider Benny Gantz.
Ooit een hechte bondgenoot van Netanyahu, is Liberman sinds mei 2019 een doorn in het oog van de premier, toen zijn aandringen op een secularistische agenda tijdens gesprekken met Netanyahu en zijn ultra-orthodoxe bondgenoten na de verkiezingen van april 2019 om een coalitie te vormen op niets uitliepen waarna er een tweede verkiezingsronde in september kwam.
In het afgelopen jaar is Lieberman een steeds luider wordende criticus van de premier geworden en heeft onlangs herhaaldelijk gezegd dat “het Netanyahu-tijdperk voorbij is.”
Op zondag vermeldde Lieberman in een Facebook-bericht zijn voorwaarden voor toetreding tot een coalitie.
De eerste was het garanderen van een maandelijkse toelage van minimaal 70 procent van het minimumloon in Israël voor alle gepensioneerden die van een ouderdomspensioenen of gegarandeerde inkomens leven.
Daarnaast eiste dat het recht om te beslissen of het openbaar vervoer en het openen van bedrijven op de Shabbat rustdag zou worden overgedragen van de overheid naar lokale gemeenten.
Een andere eis was een eenjarige toezegging om, ongewijzigd, het wetsontwerp te regelen dat in 2018 in eerste lezing in de Knesset werd aangenomen en dat de dienstplicht voor ultra-orthodoxe yeshiva-studenten in het leger reguleert. De ultra-orthodoxe partijen zijn hier op tegen en hebben verdere behandeling tot nu toe tegen weten te houden.
De vierde eis van Lieberman was het goedkeuren van het burgerlijk huwelijk in Israël, waar religieuze autoriteiten momenteel alle registratie van het huwelijk beheersen, en de vijfde was om alle stadsrabbijnen toe te staan toezicht te houden op de bekering tot het jodendom, een eis waartegen de ultraorthodoxen omdat ze vrezen dat dan veel mensen naar relatief liberale rabbijnen zullen gaan die minder strenge eisen stellen.
Gantz aanvaardde snel de eisen van Liberman. In een tweet die een screenshot van het bericht van Liberman deelde, schreef hij: ‘Akkoord. We moeten vooruit. ‘
Het is nog niet duidelijk hoe Lieberman en Gantz een regering hopen te vormen om Netanyahu uit de macht te verwijderen. Beide hebben de steun van de overwegend Arabische Joint List-alliantie met 15 zetels, afgewezen. De Arabische partijen zijn herhaaldelijk als een onwettige politieke partner door de meerderheid Joodse politieke partijen aangemerkt vanwege hun anti-zionistische standpunten. Lieberman zelf heeft de Arabische wetgevers ‘een vijfde colonne’ genoemd.
Maar Gantz en Lieberman kunnen worden gedwongen om op Arabische steun te vertrouwen, allereerst om ervoor te zorgen dat Gantz een meerderheid van aanbevelingen ontvangt van wetgevers die president Reuven Rivlin ertoe zullen brengen hem te belasten met het vormen van een regering, en vervolgens als mogelijke externe steun voor een minderheidsregering onder leiding van Gantz.
