“De advocatuur is woedend”, zo meldt o.a. het Algemeen Dagblad. Wat speelt er? Bij de jacht op de voortvluchtige Ridouan Taghi heeft de politie enkele advocaten gevolgd op Schiphol en in Dubai om de verdachte te lokaliseren.
Wie gelijk heeft, de Orde van Advocaten of het OM, is niet aan mij. Maar dat de hier gebruikte methodiek discutabel is, moge evident zijn.
Dit bracht mij op de vraag of vanuit het Joodse denken beschouwd, het toegestaan is om
onwetmatig te handelen onder het motto van: het doel heiligt de middelen?
Binnen het systeem van de Joods-Talmoedische rechtspraak werden zware strafzaken enkel berecht door het Hoge Gerechtshof in Jeruzalem, het Sanhedrin. Dat Sanhedrin bestond altijd uit 71 Rabbinale Rechters.
De Talmoed benadrukt echter dat indien de 71 rechters unaniem de verdachte schuldig achten, de zaak geseponeerd moet worden en de verdachte zijn vrijheid terugkrijgt. De gedachte die hieraan ten grondslag ligt is dat een vonnis altijd gebaseerd moet zijn op minstens twee onafhankelijke getuigenissen. Omdat die twee getuigenissen worden afgelegd door twee mensen die geen onderlinge verbintenis hebben, is het vrijwel uitgesloten dat alle 71 rechters eenduidig de beide getuigen geloven en geen enkele tegenstrijdigheid vinden in hun afgelegde verklaringen. Het kan bijna niet anders dan dat er altijd wel één rechter is die ergens een vraagteken plaatst, ergens een discrepantie vindt tussen beide getuigen. Indien beide getuigenissen zo letterlijk dezelfde zijn en dat daarom geen enkele rechter ook maar één afwijking heeft kunnen vinden, dan kan het bijna niet anders dan dat de getuigen elkaar hebben beïnvloed en dus wordt de zaak geseponeerd.
In het geval dat 70 rechters de persoon schuldig bevonden, dan staat de 71 ste rechter voor een immens ethisch dilemma. Als hij namelijk van mening is, dat de verdachte schuldig is en dat ook gaat uitspreken, dan gaat door zijn veroordelende stem de verdachte vrijuit, want door hem zou de veroordeling unaniem worden. En als hij tot de conclusie is gekomen dat de verdachte onschuldig is, dan wordt door zijn tegenstem de verdachte juist veroordeeld, omdat de meerderheid wordt gevolgd. Ongeacht zijn persoonlijke professionele en oprechte mening, zal zijn uitspraak altijd de omgekeerde uitspraak teweegbrengen.
En dus is de vraag: Mag een rechter een uitspraak doen waar hij niet in gelooft, om zijn beoogde doel te bereiken? Anders geformuleerd: gaat het om de procedure of om het resultaat?
Ook bij het besturen van organisaties zoals onderwijsinstellingen, synagogen,
liefdadigheidsstichtingen en bedrijven kunnen dit soort dilemma’s zich voordoen. Is het
aanvaardbaar, en dus ethisch verantwoord, om fout te handelen om een positief resultaat te bereiken?
Met betrekking tot de rechter antwoordt de Talmoed dat hij zich moet laten leiden door zijn eigen gevoel, ook als dat, in zijn optiek, een onwenselijk resultaat tot gevolg heeft. De procedure moet wetmatig blijven, daarvoor is de mens hier op aarde verantwoordelijk. Het resultaat echter valt onder de auspiciën van de Allerhoogste.
De Parasja, afdeling in de Torah die wereldwijd in de synagogen worden
gelezen, is deze week: Shoftim. (Devariem 16:18 t/m 21:09. Sjabbat begint
21 aug om 19:20 uur en eindigt op 22 aug om 21:39 uur.
Ontvang gratis onze nieuwsbrieven!
