NIK: Parsja 25 a&b: Tsaw

Van vernedering naar prestigeDe Misjna schrijft voor, dat tijdens de vertelling van het verhaal van de uittocht eerst de aanvankelijk onwaardige situatie van het joodse volk verteld moet worden om daarna hun prestigieuze bevrijding te beschrijven (B.T. Pesachim 116a). Het vereiste van de Misjna wordt vervuld door eerst te vertellen dat wij slaven waren en dat G?d ons daarna bevrijdde. Volgens een andere mening in de Talmoed moeten we vertellen: ?oorspronkelijk waren onze voorouders afgodendienaren (onwaardige status) maar nu heeft de Alomtegenwoordige ons naderbijgebracht tot Zijn dienst? (daaropvolgend prestige). Wat is de reden voor deze specifieke vorm van vertelling?De Maharal van Praag legt uit, dat een roemrijke status na een onwaardig begin een uiting is van G?ds leiding van de geschiedenis. Het loopt parallel met de natuur, waar dingen geboren of geschapen worden in een onvolmaakte staat en na verloop van tijd volwassenheid bereiken en meer perfect gaan functioneren. Daarom moest ook het oorspronkelijke licht, dat geschapen werd op de eerste dag voorafgegaan worden door duisternis, want licht is de perfectie van de Schepping en het kan niet zijn, dat dat aan het eerste begin van de schepping zou ontstaan.Rabbi Jitschak Hutner ziet een gelijke gedachte in het werk Sja?aré Tesjoewa van Rabenoe Jona: ?Een G?dvrezend mens zou in moeilijke tijden moeten geloven, dat uit duisternis licht wordt geboren, zoals er staat: ?Verheug je niet over mij, mijn vijand, want wanneer (het Hebreeuwse ki betekent ook omdat) ik val, zal ik weer opstaan; wanneer ik in het duister zit, is Hasjeem mijn licht? (Micha 7:8). Hierover merken onze Wijzen op: ?Als ik niet was gevallen, was ik nooit opgestaan; als ik niet in duisternis had gezeten, had ik nooit Hasjeems licht kunnen ervaren.?Rav Hutner voerde deze gedachte nog een stuk verder. Een belangrijke eigenschap van de vertelling van het verhaal van de Exodus is het gebruik van een vraag-en-antwoordspel. Waarom wordt dit model gehanteerd?Net zoals het verhaal moet beginnen met lage status en moet eindigen met prestige en aanzien, zo ook moet de discussie beginnen met een probleem en eindigen met een oplossing van het probleem. Ook dit is een manifestatie van het idee dat G?d de wereld in eerste instantie in imperfecte staat heeft gevormd en dat de loop van de geschiedenis leidt tot perfectie.Rav Hutner zag nog een andere aanduiding van dit motief in de Hagada. De tweede versie van het vereiste van ?beginnen met ellende en eindigen met status? ? is de passage ?Oorspronkelijk waren onze voorouders afgodendienaren maar nu heeft de Alomtegenwoordige ons gebracht tot Zijn dienst?. De afgodische voorouder was Terach en degene, die dichterbij gebracht werd tot Zijn dienst was Awraham. Aan het begin van de uitverkiezing zegt de Tora: ?G?d zei tot Awraham: Ga voor jezelf weg uit je land?naar het land dat Ik je zal wijzen? (Beresjiet 12:1). Rasjie maakt opmerkzaam, dat G?d niet direct de identiteit van Awrahams bestemming aan hem openbaarde. G?ds bevel was zijn familie en zijn vaderland te verlaten, en naar een nieuwe plaats te gaan. In feite zinspeelde Awraham hier zelf ook op toen hij de koning van de Filistijnen toesprak: ?Toen G?d mijn zwerven veroorzaakte vanuit mijn vaders huis? (Beresjiet 20:13). Hij zei niet dat G?d hem naar Kenaän had verwezen, of hem daarheen had geleid maar Hij zorgde ervoor dat Awraham daarheen zwierf. Ook hier zien we datzelfde patroon: van onzekerheid naar een vervulling van beloften.Hoe meer men over de Exodus vertelt, hoe prijzenswaardiger hij isDe Talmoed (B.T. Berachot 33b) vertelt ons het volgende verhaal:?Op een dag moest iemand voordawwenen in aanwezigheid van Rabbi Chanina. Hij zei: ?(Geprezen zij?) de grote, geweldige, ontzagwekkende, krachtige, sterke, vreeswekkende, almachtige, alleswetende, onbetwistbare, geëerde?G?d?. Rabbi Chanina wachtte tot hij klaar was en vermaande hem, ?Ben je klaar met het prijzen van G?d?! Waarom heb je zoveel