Antwerpse zorgen

Antwerpen is, na New York, Jeruzalem en Londen, de stad met de grootste orthodox-joodse gemeenschap. De joodse gemeenschap in de stad krijgt steeds vaker te maken met de gevolgen van het conflict in het Midden-Oosten.

Al meer dan 700 jaar is Antwerpen de thuishaven van een grote gemeenschap van orthodoxe joden. Van oudsher zijn vele joden werkzaam in de diamantindustrie waarvan het wereldcentrum in Antwerpen gevestigd is. De stad, door sommigen ook wel ?het Jeruzalem van het Westen? genoemd, telt zijn 4 synagoges.

De huidige staat van alarm begon eind juni, toen een joodse jongen na een zware mishandeling door een groepje Marokkaanse jongeren in het ziekenhuis belandde. Dat veroorzaakte grote onrust bij de ca. 20.000 Antwerpse joden, waarvan ruim de helft orthodox is. Toch was het niet de eerste aanval op de joodse gemeenschap in Antwerpen. Joodse leiders in de stad schrijven het geweld toe aan werkloze jongeren, vaak van Marokkaanse oorsprong, die sympathiseren met de Palestijnen en die deze gemeenschap medeverantwoordelijk houden voor de gebeurtenissen in Israël.

Een twintigjarige Marokkaanse werkloze relativeert de incidenten. Volgens hem wordt er te veel aandacht gegeven aan de voorvallen. ?En dat terwijl er niemand over praat als een Marokkaanse jongere wordt aangevallen of een Palestijn omkomt onder het puin van zijn huis."

Volgens Louis Davids van het Joods Israëlitisch Weekblad lijkt het er wel op of men de intifada geïmporteerd heeft. ?Maar wij zijn Belgische joden. Wij hebben niets te maken met wat er in Israël gebeurt."

Leiders van de jongeren van Arabische afkomstzeggen dat dit antisemitisme slechts bij een kleine minderheid van hun doelgroep aanwezig is. ?Het betreft enkele individuele gevallen en er is zeker geen sprake van een algemene trend?, zegt Abdeslam al-Ajjouri, coördinator van het platform voor de zorg voor migrantenjongeren. Hij benadrukt dat er in Noord-Afrika nooit een traditie van antisemitisme bestond. Hij spreekt zijn bezorgdheid uit dat door de incidenten andere minderheidsgroepen tot tweederangs burgers gedegradeerd dreigen te worden.

Burgemeester Janssens legt verband met de internationale spanningen: ?Gezien het feit dat Antwerpen een haven is en vele internationale gemeenschappen huisvest, is de situatie sterk verbonden met wat er op het politieke wereldtoneel gebeurt. De wereld is een kruidvat, ern daarom is Antwerpen dat evenzeer. De combinatie van de toenemende spanningen en het feit dat men in deze stad geopteerd heeft voor gescheiden gemeenschappen dragen bij tot een explosieve situatie."

Louis Davids geeft toe dat vele Antwerpse joden sympathiseren met de staat Israël, omdat dit het spirituele hart is van het jodendom. ?Maar Antwerpse joden gaan niet blindelings akkoord met het beleid van premier Ariel Sharon?. Volgens Eli Ringer, van het Forum van Joodse Organisaties, worden jodendom en Israël al te gemakkelijk met elkaar gelijkgeschakeld. "Wij moeten oppassen niet al te snel het woord antisemitisme in de mond te nemen telkens er een lid van de joodse gemeenschap wordt aangevallen.