Vorig jaar nog ontkende Roemenie dat grote aantallen Roemeense joden zijn omgekomen tijdens de Tweede Wereldoorlog, een bewering die in het buitenland met verbazing werd ontvangen omdat de jodenvervolging in het land goed gedocumenteerd is. Maar dinsdag 12 oktober heeft Roemenie voor de eerste maal officieel de Shoah herdacht.
President Ion Iliescu, premier Adrian Nastase en andere regeringsmedewerkers plaatsten bloemen bij een monument op de binnenplaats van de Coral Templu synagoge in Boekarest. Iliescu memoreerde vervolgens in een toespraak tot het parlement dat de vervolging van joden en zigeuners in Roemenie lange tijd onbespreekbaar was. Ook wees hij er op dat de holocaust in Roemenie mogelijk was door de medewerking van het staatsapparaat, dat gehoorzaam – en soms met enthousiasme – de orders van maarschalk Ion Antonescu uitvoerde. De regering-Iliescu zorgde ervoor dat voortaan in het onderwijs speciaal aandacht aan de jodenvervolging in Roemenie wordt besteed. Een internationale commissie van deskundigen die vorig jaar door Iliescu in het leven werd geroepen, zal vermoedelijk over enkele weken verslag uitbrengen. Critici zeggen echter dat het er enigszins op lijkt dat Iliescu politieke munt wil slaan uit de zaak.
Iliescu kreeg vorig jaar kritiek van Israël, omdat hij opmerkingen zou hebben gemaakt waarin hij de jodenvervolging bagatelliseerde. Onder het communisme werd de Roemeense kinderen op school geleerd dat de Duitsers als enigen de jodenvervolging ensceneerden. Antonescu, wiens regering vanaf 9 oktober 1941 met de nazi’s samenwerkte, zou alleen maar Hitlers bevelen hebben opgevolgd. Antonescu was voor de communisten een oorlogsmisdadiger, maar na de val van het communisme in 1989 werd hij in bepaalde Roemeense kringen tot held uitgeroepen vanwege zijn verzet tegen het Rode Leger, dat in 1940 gedeelten van Roemenie binnenviel.
Roemenie telde voor de oorlog 760.000 joden. Naar schatting 420.000 van hen stierven nadat zij naar kampen in een door de nazi’s bezet gedeelte van de Sovjet-Unie waren gedeporteerd. Ook tienduizenden zigeuners vonden er de dood. De joodse gemeenschap in Roemenie telt nu nog ongeveer zesduizend leden.
Bron: De Ware Tijd, 13 oktober.
