{mosimage}De Utrechtse Stichting Vredeseducatie is gevraagd een Israëlisch/Palestijnse variant te ontwikkelen van de Vredesfabriek, een interactieve tentoonstelling over oorlog en vrede, geweld en vrijheid, macht en tolerantie.
Het zal een zoektocht worden voor joodse en Palestijnse gezinnen naar vooroordelen en zondebokken. Met een vleugje humor.
Het idee voor de Vredesfabriek is afkomstig van Jan Durk Tuinier en Geu Visser, twee sociaal-pedagogen die Stichting Vredeseducatie leiden. De bijzondere tentoonstelling is bedoeld voor schoolklassen uit basis- en voortgezet onderwijs en draait sinds de zomer in Nederland en inmiddels ook in Rusland.
Op een lezing van Tuinier over de Vredesfabriek op een conferentie in Athene volgde snel een uitnodiging van de Jerusalem Foundation van voormalig burgemeester van Jeruzalem Teddy Collack zo’n fabriek in het Sciencemuseum in Jeruzalem te zetten.
Een vredesfabriek afstemmen op de Israëlische situatie, in het Hebreeuws en Arabisch, is een behoorlijke klus, waarmee een hoop tijd gemoeid is. Visser en Tuinier verwachten pas tegen de zomer van 2006 klaar te zijn. Het begint al met de naam. Visser: "Peace factory kan niet. Het woord peace heeft bij velen een nare bijsmaak, omdat daar de Vrede van Israël mee wordt bedoeld. En daar zijn de meningen nu net over verdeeld.
Bovendien liggen in Israël veel zaken gevoeliger dan in Nederland. Een politica die een voor veel islamieten kwetsende film als Submission maakt, is daar bijvoorbeeld niet voor te stellen.
We hebben de medewerkinge fabriek kan daarom alleen door de inwoners zelf aangepast worden.
"Niet alleen tussen Palestijnen en joden zijn tegenstellingen groot", zegt Visser, "ook bij Israëli’s onderling. Dus om de fabriek goed te laten draaien zullen de input van de Palestijnen en de Israëli’s echt nodig hebben. We hopen dat de nieuwe generatie door de Vredesfabriek op een nieuwe manier gaat denken, dat de beide groepen begrip voor elkaar zullen krijgen. In de Vredesfabriek leer je immers ook over vooroordelen en het zondebok-mechanisme."
In de Nederlandse versie van de Vredesfabriek staan 15 machines met tientallen apparaten. De tolerantiemeter, de geweldschijf, de vooroordelenbalans, de zondebokmolen, de vrijheidzoeker, de machtssorteerder, de conflictrol, de spijtbuis, de leugendetector, de oorlogsverkenner, de tijdmachine en het monumentenwiel produceren elk op eigen wijze ‘vrede en vrijheid’.
Inmiddels zijn al heel wat Nederlandse schoolkinderen, uitgerust met echte helmen om de werksfeer te versterken, in de Vredesfabriek aan de slag gegaan. Met allerlei gereedschap ontdekken de ‘arbeiders’ dat tolerantie grenzen heeft, dat vrijheid gebonden is aan regels en dat conflicten op verschillende manieren opgelost kunnen worden. De metafoor van de fabriek impliceert een actieve houding. De bezoekers maken keuzes, voeren opdrachten uit en toetsen hun mening. De fabriekssfeer wordt ondersteund met licht- en geluidseffecten.
Het bezoek aan de tentoonstelling start met het kijken van een videofilm van een kwartier. Daarna gaan de kinderen in tweetallen op pad met behulp van een routekaart. Ieder tweetal krijgt een startnummer zodat de groep gespreid aan het werk kan. De ervaring heeft geleerd dat de kinderen zeer geconcentreerd en met groot plezier werken in de fabriek. Vanwege de praktische opdrachten en weinig leeswerk vinden veel kinderen de tentoonstelling erg leuk. Veel opdrachten zijn zelfcorrigerend. De bezoekers krijgen regelmatig respons do
