Op vrijdag 19 augustus zal paus Benedtictus XVI tijdens de door de rooms-katholieke kerk georganiseerde 20e editie van de Wereldjongerendagen een bezoek brengen aan de sjoel in Keulen. Joodse leiders in Duitsland spreken de hoop uit dat het bezoek de relaties tussen joden en katholieken zal verbeteren.
Volgens Abraham Lehrer, bestuurslid van de Joodse Gemeente in
Keulen, speelt de Duitse komaf van de paus geen rol: “Hij is het hoofd
van de rooms-katholieke kerk. Wij ontvangen hem in de allereerste
plaats als joodse gemeenschap van Duitsland en het Joodse volk en niet
als Joodse Gemeente Keulen.
Het programma van het pauselijk bezoek, dat ca. 1 uur zal duren, is strak geregisseerd.
Voordat Benedictus XVI de sjoelruimte betreedt, komt hij door een
portaal waarin in het Duits en het Hebreeuws de circa 11.000 Keulse
Joden en alle andere Joodse slachtoffers van het nazi-regime worden
herdacht. Keulen vormde de op vier na grootste Joodse gemeente van
Duitsland. Slechts veertig mensen keerden terug. De eerste na-oorlogse
sjoeldienst in Keulen werd op 29 april 1945 gehouden.
In het herdenkingsportaal zal rabbijn Teitelbaum van Keulen in
aanwezigheid van de paus kaddiesj zeggen. De paus zal dan enkele
ogenblikken van gedenken in acht nemen en zal daarna de synagoge
binnengaan.
Daar vindt vervolgens een bijeenkomst plaats waar achtereenvolgens door
Natanael Teitelbaum, rabbijn van de Joodse Gemeente Keulen, paus
Benedictus XVI zelf en Abraham Lehrer toespraken zullen worden gehouden.
Tijdens de bijeenkomst zal chazzan Chaim Adler (Tel Aviv) met het koor
van de Keulse synagoge synagogale muziek ten gehore brengen. Ook een
klezmergroep zal muziek maken. Eerder verklaarde aartsbisschop Joachim
Meisner van Keulen dat er gebeden worden uitgesproken gedurende de
bijeenkomst. “We hebben geleerd de psalmen in het Hebreeuws uit te
spreken”, zei de Keulse aartsbisschop.
Ca. 350 van de 500 zitplaatsen zullen worden bezet door leden van de
Joodse Gemeente Keulen. Onder de hoge gasten bevinden zich Shimon
Stein, de Israëlische ambassadeur in Duitsland, minister van
Binnenlandse Zaken Otto Schilly en de president van de deelstaat
Noordrijn-Westfalen.
De avond voorafgaand aan zijn bezoek aan de synagoge maakt Benedictus
XVI in de ‘pausmobiel’ een rondrit door Keulen. Op de route van de Dom
naar het Aartsbisschoppelijk paleis, passeert hij, naast een aantal
kerken, ook het monument ter nagedachtenis van Edith Stein, de Joodse
vrouw die tot het katholicisme overging, en nadat zij naar een klooster
in Nederland was uitgeweken, alsnog door de Nazi’s werd gedeporteerd en
vermoord. Haar heiligverklaring door het Vaticaan heeft in Joodse kring
tot ergernis geleid.
Ambassadeur Oded Ben Hur vertelde tijdens een persconferentie dat de
paus hem persoonlijk van de plannen op de hoogte had gebracht. Dat
gebeurde tijdens een audientie met alle ambassadeurs van landen die
volledige diplomatieke betrekkingen onderhouden met de Heilige Stoel.
De ambassadeur zei: ?Het is een erg belangrijke gebeurtenis en we zijn
zeer gelukkig.?
Aartsbisschop Meisner noemt het bezoek aan de synagoge tijdens de
eerste buitenlandse reis van de paus ‘een duidelijk symbool aan onze
oudere broeders en zusters’ en benadrukt dat het ook een signaal is aan
de joodse gemeenschap dat alles in het werk gesteld wordt om te zorgen
dat de gebeurtenissen van 60 jaar geleden zich nooit meer herhalen.
Paus Benedictus XVI heeft ook een uitnodiging van premier Ariel Sharon
aanvaard om naar israel te komen. De paus ontving de invitatie uit
handen van de Israëlische minister voor communicatie Dalia Itzik en de
Duitse minister van Financien Hans Eichel. Bij die gelegenheid werden
exemplaren van een Israëlische postzegel overhandigd waarop paus
Johannes Paulus II te zien is bij zijn bezoek aan de Westelijke Muu
