Vorige week overleed, voor vrijwel iedereen totaal onverwacht, Jossi Banai, Israëlisch zanger, schrijver, acteur. Boaz, trouw lezer van joods.nl en even trouwe leverancier van waardige necrologieën, herdenkt de man met de karakteristieke, lage en wat hese stem.
De dood van Jossi Banai, die op donderdag 11 mei 2006, 13 Ijar 5766 stierf aan kanker, trof het Israëlische publiek als een donderslag bij heldere hemel. En niet alleen het publiek ook vele vrienden en familieleden wisten niet dat hij heel ernstig ziek was. Vrijdagmorgen is hij om 11 uur onder overweldigende belangstelling naar zijn laatste rustplaats gebracht in kibboets Givat Hasjlosja. Zijn oudste zoon Yuval zei het Kaddisj en een a-capella-koor zong het El malee rachamim, G’d vol van genade.
De man met de karakteristieke, lage en wat hese stem, die in 1993 nog een hartaanval te boven kwam die hij tijdens een toneelvoorstelling kreeg, hij is niet meer.
Banai werd op 1 januari 1932 geboren in Jerusalem, in de buurt van de Machaneh Yehoeda markt, in een kunstzinnig, maar streng religieus gezin, dat hem grote kennis en liefde bijbracht voor religieus-joodse teksten. De familie Banai woonde al vele tientallen jaren in Jerusalem en heeft vele kunstenaars voortgebracht: musici, acteurs en cineasten. Allereerst natuurlijk Jossi en verder Chaim, een broer, ook acteur, Ehoed, zijn vader en ook acteur, Gavri, ook een broer en cabaretartiest, Jaacov, Meïr, Orna, Uri en Juval, een van zijn drie zoons, de zanger van ”Maschina”, de beste popgroep ooit in de Israëlische popscene.
Jossi verliet voortijdig de middelbare school om toneellessen te volgen, wat ertoe leidde, dat hij een van de beste en daardoor meest gevraagde acteurs van Israël werd. Hij speelde dan ook in alle belangrijke theaters van het land en dat zijn er heel wat. Zijn militaire dienst vervulde hij bij wat in het Nederlands de “Dienst Welzijn” heet, de afdeling amusement van Nachal. In die tijd trad hij dan ook op in door hemzelf geregisseerde openluchtshows voor de soldaten. Dat bleef hij doen, nog lang na de vervulling van zijn dienstplicht. En wat misschien nog wel opmerkelijker is, hij was in staat om werkelijk alles te spelen. Hij speelde in wereldberoemde drama’s als Shakespeares Othello en in de Israëlische toneelstukken “Een kroon op het hoofd” en “Het kleine Tel Aviv” en natuurlijk in het veelgeroemde stuk van de grote Israëlische schrijver Nissim Aloni (1926-1998). En verder in stukken van Yaacov Shabtai en Chanoch Levin. Maar ook een klucht was hem niet te min. Moeiteloos schakelde hij over van diepe ernst naar klaterende lach, van hoogstaande, culturele teksten naar populair vermaak. Hij trad dan ook op in vele amusementsprogramma’s. Samen met Nissim en Avner Hizkyahoe richtte hij in 1963 een toneelgezelschap op, “De Jaargetijden”, dat vier jaar heeft bestaan.
Banai was een begenadigd schrijver en het publiek genoot van de door hemzelf geschreven comedies, die hij op de planken bracht, zoals de one-man-show “De terugkeer van Suramello”. Een succes, dat ongetwijfeld te maken had met het autobiografische karakter ervan. Maar hij werkte ook samen met anderen, met Rivka Michaeli b.v.
Uiteraard speelde hij ook in diverse Israëlische speelfims. Zo was hij Maurice in Efraïm Kishons film uit 1967 over een hangjongere, die verliefd wordt op politie-agente Ruth, gespeeld door Gila Almagor. En met een prachtige rol van die andere grote acteur Chaim Topol. Op Banais verjaardag, 1 januari 1974, ging de al even geslaagde film “Chacham Gamliel” – “De wijze Gamliel”, van Joel Silberg , waarin de mooie Miri Aloni zijn tegenspeelster was, in roulatie. In 1994 speelde hij nog in ”De patr
