Niet minder dan 202 schilderijen kregen de erfgenamen van de joodse kunsthandelaar Jacques Goudstikker onlangs terug van de Nederlandse regering, een internationale doorbraak op het gebied van teruggave van geroofde oorlogskunst. De documentaire ‘Goudstikker. Erfenis op drift’, op 21 mei te zien in Avro’s programmaserie Close-up, vertelt de bewogen geschiedenis van de omstreden collectie.
Het verhaal van de documentaire ‘Goudstikker. Erfenis op drift’ begint in 1936. Dat is het jaar waarin de flamboyante, zeer succesvolle joodse kunsthandelaar Jacques Goudstikker trouwt met de beroemde zangeres Dési von Halban. Op dat moment pakken zich aan de horizon al donkere wolken samen. Wanneer de Tweede Wereldoorlog in mei 1940 uitbreekt, vlucht het echtpaar met hun één jaar oude zoontje Edo naar Engeland. Jacques Goudstikker overlijdt tijdens de reis door een tragisch ongeval.
Slechts enkele weken na de Duitse overwinning, in mei 1940, koopt rijksmaarschalk Hermann Göring enkele honderden Goudstikker-schilderijen op – zonder toestemming van de eigenaren. Driehonderd van die werken komen na de Tweede Wereldoorlog terug naar Nederland, waar de weduwe Goudstikker tevergeefs probeert ze weer in haar bezit te krijgen. Moegestreden treft ze een schikking met de Nederlandse staat. De schilderijen komen in het bezit van Nederlandse musea en daarmee lijkt de zaak afgedaan.
In 1996 blaast onderzoeksjournalist Pieter den Hollander de zaak Goudstikker nieuw leven in wanneer hij de Goudstikker-erfgenamen op hun rechten attendeert. Tien jaar later, in 2006, vieren de erfgenamen van Jacques Goudstikker, Marei en Charlene von Saher, hun overwinning: ze krijgen 202 van de Goudstikker-schilderijen terug. Maar daarmee zijn niet alle vragen over de Goudstikker-zaak beantwoord. Hoe kon het zo lang duren voordat het recht zegevierde? En is er wel sprake van een overwinning in alle opzichten? In de documentaire geven onder meer journalist Pieter den Hollander, voormalig staatssecretaris Aad Nuis, evenals Marei en Charlene von Saher, hun visie op de bewogen geschiedenis van een erfenis op drift.
Regie: Eric Velthuis
Eindredactie AVRO: Wolter Braamhorst
