Waarom noemen wij dit wekelijkse stukje een ‘Vleugje van Limmoed (Leren)’? Waarom niet een kortstondige leerervaring? Een klein beetje, een vleugje, een schijntje, een spoortje van leren?
| In de kringen van de LJG worden de feestdagen gevierd volgens de Bijbelse voorschiften en zoals zij in Israël in acht worden genomen. Dit betekent onder andere dat men slechts één dag Sjavoeot heeft en dat Sjabbat 3 juni – 7 siewan – als een gewone Sjabbat wordt beschouwd. Vandaar dat het commentaar op sidra Naso nu al aan onze abonnees is verstuurd en op deze site te lezen is. Om dezelfde reden zullen we tot Sjabbat Balak, 8 juli – 12 tammoez a.s. steeds één week uit stap zijn met het gebruik in Nederlands-orthodoxe kringen. |
SIDRA BEHAÄLOTECHA door Michael Marmur
Waarom noemen wij dit wekelijkse stukje een ‘Vleugje van Limmoed (Leren)’? Waarom niet een kortstondige leerervaring? Een klein beetje, een vleugje, een schijntje, een spoortje van leren? We zullen misschien nooit het antwoord weten, maar het volgende zou één mogelijkheid kunnen zijn. Negentig jaar geleden beweerde Freud dat de allereerste fase van de ontwikkeling van een kind, de orale fase was. Dat is de wijze waarop wij voor het eerst met de wereld in aanraking komen: wij doen alle moeite om hem op te eten of op z’n minst die te proeven en erop e kauwen. Een Vleugje Leren is de meest primaire confrontatie die wij mogen wensen.
Hoofdstuk 12 van Bemidbar dat we deze week lezen, gaat helemaal over Mosjè en zijn ontmoeting met God. De God-Mosjè conversatie wordt beschreven in Bemidbar 12:8 als Pè-el-Pè wat letterlijk ‘mond tot mond’ betekent. Wat zou het toch kunnen betekenen dat God en Mosjè op deze manier spreken? We komen het misschien nooit te weten, maar hier volgen twee mogelijkheden.
Er is een streven in de joodse traditie om waar mogelijk de implicaties van antropomorfisme – het betreft dan die passages en beelden waarin God in menselijke termen wordt beschreven – te neutraliseren. In die zin hebben Maimonides en anderen benadrukt dat de uitdrukking ‘mond tot mond’ moet worden opgevat als een metafoor. Het gaat er bij deze uitdrukking in werkelijkheid om dat God zijn toevlucht niet tot engelen of gecompliceerde vormen van vuurwerk nam. De communicatie tussen God en Mosjè was zonder tussenkomst, rechtstreeks. Mond tot Mond is hier zoiets als Aangezicht tot Aangezicht in Sjemot [Exodus] 33.
Een minder gebruikelijke lezing van de uitdrukking is niet zo metaforisch, of liever, die roept de vraag op waarom deze speciale stijlfiguur wordt gebruikt. Zou het uiteinde
