Rechtvaardigheid is een voornaam centraal thema in het Jodendom en het woord tsedek (recht, rechtvaardigheid) komt tientallen keren voor in de Tenach. Maar nergens lijkt het meer de nadruk te krijgen dan in de sidra van deze week.
SIDRA SJOFTIEM door Josée Wolff
Tsedek, tsedek tirdof – Recht, recht zult u nastreven!
"Stel in alle steden die de Eeuwige, uw God, u in uw stamgebieden zal geven, rechters en griffiers aan, die zorg moeten dragen voor een zuivere rechtspraak. U mag de rechtsgang niet beïnvloeden en niet partijdig zijn. U mag geen steekpenningen aannemen, want steekpenningen maken het oog van de wijze blind en de stem van de rechtvaardige vals. Zoek het recht en niets dan het recht. Dan zult u in leven blijven en mag u het land dat de eeuwige, uw God, u zal geven, in bezit nemen." (Dewarim 16:18-20)
Op deze eerste Sjabbat van de maand elloel lezen wij sidra Sjoftiem. Terwijl wij beginnen met de voorbereidingen voor de Jamiem Noraim, de Ontzagwekkende Dagen, de periode die leidt naar de Jom HaDin, de Dag van het Oordeel, concentreert deze wekelijkse Tora-afdeling zich vrijwel geheel op het thema van het recht en de rechtvaardigheid. Toeval? Ik denk het niet…
Rechtvaardigheid is een voornaam centraal thema in het Jodendom en het woord tsedek (recht, rechtvaardigheid) komt tientallen keren voor in de Tanach, te beginnen met de voorschiften in het boek Wajikra (Leviticus) om juiste gewichten en maten te gebruiken. Maar nergens lijkt het meer de nadruk te krijgen dan in de sidra van deze week, waar niet slechts het woord ‘rechtvaardigheid’ wordt herhaald in vers 20, maar waar ons ook gezegd wordt rechtvaardigheid actief na te streven. Waarom wordt het woord herhaald?
Wij dienen rechtvaardigheid met rechtvaardige middelen na te streven, want het doel rechtvaardigt of heiligt nooit onrechtvaardige middelen. Volgens sommige commentatoren wordt het woord herhaald omdat wij niet slechts onrecht moeten waarnemen, maar omdat wij er tegen in opstand moeten komen. Dat is wat Abraham Joshua Heschel (20ste eeuw rabbijn en wetenschapper) bedoelde toen hij schreef: "Te zijn betekent ergens voor staan."
Voor het origineel zie www.limmud.org/tasteoflimmud/5765/Sjoftiem
