Rabbijn Ies Vorst vertelt in liedjes en verhalen over de Joodse feestdagen en legt uit waar de tradities vandaan komen. Vandaag vertelt het Poeriemvrouwtje alles over Toe Bisjwat, over hoe gelukkig ze is met het Chanoeka-mannetje en slaat ze druk aan het filosoferen.
| Krokodillen die appels schillen o, het was een wonder! Apen, duiven en konijnen |
HOE KAN DE 15e DAG VAN DE MAAND NOU HET BEGIN VAN HET JAAR ZIJN?!
‘Toe’ in het hebreeuws zijn de letters tet, de negende letter, en waav, de zesde letter van het alef-bet. Dus Toe is 9+6=15. Vandaar Toe Bisjwat. Een andere naam voor deze speciale dag is Rosj Hasjana La’ielanot = Nieuwjaarsfeest van de Bomen.
In Israël worden op Toe Bisjwat nieuwe bomen geplant. En we eten, ook buiten Israël, extra veel fruit op die dag. Liefst zo veel mogelijk verschillende soorten vruchten. Vooral de vruchtsoorten waarmee de Tora de lof van ons land Israël bezingt : druiven, vijgen, granaatappelen, olijven en dadels. Maar de vraag blijft: HOE KAN DE 15e DAG VAN DE MAAND NOU HET BEGIN VAN HET JAAR ZIJN?!
Als je een lijn trekt, heeft de lijn een begin en een eind. Maar wanneer je een cirkel hebt, waar begint en waar eindigt die cirkel dan?
Het antwoord is: nergens en overal. Je kunt niet zeggen dat een bepaald punt hèt begin van de cirkel is. Maar van de andere kant gezien, kun je zelfs elk punt als het begin van de cirkel beschouwen.
Zo is het ook met een jaar. Je kunt een jaar als een cirkel voorstellen. De dagen van het jaar vormen samen de ronde lijn. En iedere dag kan je als het begin van de cirkel beschouwen.
Als jij vandaag jarig bent, is vandaag voor jou het begin van een nieuw jaar. En morgen is dat voor iemand anders het geval. En overmorgen voor weer iemand anders. En zo voort.
Ook de dag na de grote vakantie wanneer je weer naar school gaat, is een soort Nieuwjaar. En als je veel van voetbal houdt, dan is de dag dat de voetbalcompetitie begint voor jou Rosj Hasjana LeKadoerèĝel, Het Nieuwjaarsfeest van de Voetbal.
Dan heb je natuurlijk ook nog het ‘Nederlands’ Nieuwjaar op 1 Januari, het islamitisch Nieuwjaar, het Chinees Nieuwjaar.
Het begin van het joodse jaar vieren wij op 1 tisjri, omdat op die dag de mens werd geschapen. Op die datum is dus de mensheid jarig en begint een nieuw Mensenjaar.
Maar 15 sjewat wordt in verband met speciale Tora-wetten die met bomen en boomvruchten te maken hebben, als het begin van het Bomenjaar beschouwd. En zo kan het dus zijn dat de 15e dag van een maand het begin van een nieuw jaar is. Dus: ‘Sjana Tova’ lieve bomen!
HET JONGE PAAR VIERT WEER NIEUWJAAR
een lieve brief van het PoeriemVrouwtje
Dag lieve kinderen!
Daar ben ik weer! Daar ben ik nog! Samen met mijn lieve man, het ChanoekaMannetje, ben ik weer eens gebleven van niet weggeweest te zijn. Wij zijn nu bijna twee maanden getrouwd, mijn man en ik. En wij zijn heel, heel gelukkig. Saampjes gaan we over een paar dagen Toe Bisjwat vieren, het Nieuwjaarsfeest van de Bomen. In Israël plant men op deze vijftiende dag van de maand sjewat (toe = ‘afkorting’ van 15) jonge boompjes. Daar gaat dan de
