Drie maal Coen Brothers in Ketelhuis

De heropening van het Ketelhuiscafé wordt de komende drie weekeinden gevierd met elke avond een gratis film van Joel en Ethan Coen. Hun debuut uit 1984, Blood Simple, zal a.s. vrijdag het spits afbijten, op zaterdag gevolgd door Oh Brother, Where Art Thou (2000). De donderdagen zijn voor Oscarwinnaar Fargo uit 1996.

De in de Amerikaanse staat Minnesota geboren broers Coen beginnen hun samenwerking in de eerste helft van de jaren ’80. Het zag er eigenlijk helemaal niet naar uit dat de uit Saint Louis Park afkomstige broers een carrière in de film zouden ambiëren. De broers beleefden een onopvallende jeugd in een gemiddeld Amerikaans-Joods middenklasse gezin. Hun beide ouders waren academici en werkten als hoogleraar; vader in de economie en moeder in kunstgeschiedenis. Een universitaire opleiding voor de broers was niet meer dan normaal. Joel ging naar de Universiteit van New York waar hij, bij gebrek aan beter, zich opgaf voor een filmcursus bij het Institute for Film & TV. Zijn jongere broer trok naar Princeton en studeerde af in de filosofie met een scriptie over Wittgenstein.

Joel rolde na zijn studie in allerlei filmbaantjes, ondermeer als assistent-editor van The Evil Dead (1983, Sam Raimi). De broers kregen het idee om zelf een film te maken. Ze gingen samen scenario’s schrijven en dat zou uiteindelijk leiden tot hun debuutfilm Blood Simple. Niet alleen het schrijven, maar ook de regie en productie namen ze voor hun rekening. Een manier van samenwerken die ze tot de dag van vandaag hanteren.
Opvallend is dat de films altijd in een bepaalde streek spelen. Ze hebben met oog voor detail het Amerikaanse platteland goed in zich opgenomen. Ademt Blood Simple de broeierige sfeer van Texas; de winter in Minnesota en North Dakota inclusief plaatselijk accent is de achtergrond van Fargo. Hun verhalen kenmerken zich door ingenieuze plots, waarbij de thema’s hebzucht, corruptie en moord vaak terugkomen.

Hun debuut, Blood Simple, kan gezien worden als een moderne ‘film noir’. De Texaanse bareigenaar Marty (Dan Hedaya) huurt een privé-detective (M. Emmet Walsh) in, om Marty’s ontrouwe vrouw (Frances McDormand) en haar minnaar (John Getz) om te leggen. De detective houdt er echter een eigen agenda op na om er een groter slaatje uit te slaan. Bloedsimpel op het eerste gezicht, maar waar bloed kan gaan vloeien, is het met de simpelheid gedaan.
Joel (1954) en Ethan Coen (1957) waren niet eens de jongsten toen zij in 1984 met deze film hun visitekaartje afgaven. Zwarte humor, mannen met snode plannen en onverwachte wendingen.

Ook Fargo draait om een man die een plan bedenkt waar zijn vrouw het slachtoffer van zal moeten worden. Jerry Lundegaard (William Macy) zit in financiële problemen. Wat is dan handiger dan je vrouw te laten ontvoeren en vervolgens bij schoonpapa een groot bedrag aan losgeld te eisen? De film is een thriller, zwarte komedie en drama ineen. Wat op het eerste gezicht een ‘gewone’ misdaadfilm lijkt te worden pakt echter totaal anders uit. Of het nu de schlemielerge schurk of de hoogzwangere heldin is, iedere keer weten de broers het publiek te verrassen met onverwachte wendingen. De vrouw van Joel Coen, Frances McDormand, kreeg terecht een Oscar voor haar rol als politieagente Marge Gunderson. De gebroeders mochten dezelfde prijs in ontvangst nemen voor het beste originele scenario.

Naast de moderne film-noir en neo-noir