Mijlpaal voor Namenmonument

Jacques Grishaver en burgemeester Halsema tijdens het slaan van de symbolische eerste paal. Foto Auschwitz Comité

Vrijdagmiddag heeft de burgemeester van Amsterdam, Femke Halsema, de symbolische eerste paal geslagen voor de bouw van het Nationaal Holocaust Namenmonument aan de Amsterdamse Weesperstraat. Zij deed dit samen met Jacques Grishaver, voorzitter van het Nederlands Auschwitz Comité.

Een select gezelschap van direct betrokkenen was getuige van dit bijzondere moment. “Het is echt een mijlpaal,” aldus een opgetogen Jacques Grishaver tijdens zijn korte toespraak, vanwege de corona maatregelen bleef dit moment beperkt tot een eenvoudige bijeenkomst. Grishaver zei: “Na een lange periode van voorbereidingen is het nu eindelijk zover. Binnenkort staat hier een heel bijzonder gedenkteken, belangrijk voor alle nabestaanden en als imposante waarschuwing voor de huidige en toekomstige generaties om te laten zien waar antisemitisme en racisme toe kunnen leiden.”

In plaats van een bloemetje aan de burgemeester te geven voor het slaan van de paal, adopteerde het Auschwitz Comité namens de burgemeester van Amsterdam een van de 102.000 namen. De burgemeester is gekoppeld aan de 5-jarige Femke van Soest, een van de Holocaust-slachtoffers. “Er waren maar twee Femkes bij de 102.000 namen”, aldus Auschwitz Comité-voorzitter Grishaver tegen een ontroerde Halsema.

Artist impression Namen Monument bij avond. Foto Auschwitz Comité

De symbolische paal is een van de in totaal 79 palen die het monument gaan ondersteunen. Er worden ook 8 palen in de grond geschroefd als fundering voor de hijskraan die later de stalen elementen op het monument moet tillen. Deze elementen wegen meer dan 30.000 kilo per letter, vandaar de enorme hijskraan. Het monteren van de kraan zelf kost al twee dagen tijd.

De stenen van het monument worden kosteloos geleverd door het bedrijf Rodruza uit Nijmegen. Er worden straatklinkers gebruikt die geen water doorlaten. De kleur van de stenen is bepaald door de architect, Daniel Libeskind. In het bouwteam van het monument zit een stenendeskundige; die ziet erop toe dat er precies de juiste stenen worden gebruikt.

Artist’s impression, het Namenmonument van bovenaf gezien met de letters van staal die samen ‘In herinnering aan’ weergeven. Foto Auschwitz Comité

De bakstenen muren worden 42 stenen hoog. Ze worden in verticale rijen, onder elkaar gemetseld. Er zijn ruim 25.000 stenen extra gebakken. Die worden gebruikt als er namen van slachtoffers onvolledig blijken of er nieuwe namen worden ontdekt. Bestaande stenen worden dan vervangen door stenen met de juiste informatie. Als het nieuwe namen zijn wordt de steen toegevoegd aan een speciale wand die wordt opgebouwd uit 1000 blanco stenen.

Het heiwerk duurt tot medio juli. De start van het metselwerk voor de eerste letter is in september gepland – het monument zal letter voor letter worden opgebouwd. Het plaatsen van de stalen constructie op de eerste letter gebeurt eind oktober/ begin november. Medio 2021 is het monument gereed, dan zullen alle 102.000 vermoorde en vergaste Nederlanders met de Joodse, Sinti of Roma achtergrond een eigen steen met onder meer hun naam en sterfdatum hebben.