Stedelijk Museum weigert Kandinsky terug te geven aan joodse erfgenamen

Painting with Houses (Bild mit Häusern) (1909). Foto Stedelijk Museum, Amsterdam.

Een Joodse familie uit Nederland wil dat een schilderij dat door het Stedelijk Museum in Amsterdam is verworven tijdens de tweede wereldoorlog aan hen terug wordt gegeven en beweert dat vooringenomenheid van de restitutiecommissie van Nederland een rol heeft gespeeld in de weigering van de restitutiecommissie in 2018.

De erfgenamen van Robert Lewenstein, die in 1940 vanuit Nederland naar Frankrijk vluchtte, eisen de teruggave van het “Schilderen met huizen” van de Russische kunstenaar Wassily Kandinsky. Het schilderij heeft een geschatte waarde van 20 miljoen euro. 

Het schilderij werd maanden na de vlucht van Lewenstein uit bezet Nederland aan het museum verkocht. De restauratiecommissie oordeelde in 2018 dat het museum het schilderij mag houden en beweert dat het kunstwerk tijdens de oorlog ter goeder trouw was gekocht.

Advocaten van de erfgenamen van Robert Lewenstein betwisten deze bewering en betogen voor de Amsterdamse rechtbank dat er sprake is van een ‘schijn van partijdigheid en belangenverstrengeling’ binnen de Nederlandse restitutiecommissie, die adviseert over de teruggave van tijdens de tweede wereldoorlog van joden geroofde kunstwerken.

“Direct na de invasie begonnen de Duitsers met het plunderen van kunst. Druk en dwang en de gerechtvaardigde vrees voor de bezetter werden hiertoe aangewend” zegt advocaat Simon van der Sluijs in de Guardian.

“Die angst ging niet voorbij aan de familie Lewenstein. De nazi’s marcheerden langs hun kantoren op de Dam. Het is bizar om de veiling van kunstwerken van de familie Lewenstein als vrijwillig te bestempelen.”

Verder stellen de eisers dat vier van de zeven leden van de restitutiecommissie een relatie hebben met het Stedelijk Museum doordat zij lid zijn van de businessclub van het museum of werkzaam zijn bij een kantoor dat de instelling sponsort.

Het Stedelijk Museum verwerpt de aantijging van vooringenomenheid en stelt dat geen van de commissieleden een financieel belang in het museum heeft of ooit in dienst is geweest.

Rein Wolfs, directeur van het Stedelijk Museum, vertelde de hoorzitting: “Ik erken niet dat het museum onduidelijk heeft gehandeld. Het museum is transparant en zorgvuldig. Het is zich bewust van zijn verantwoordelijkheid in deze kwestie. “

Een woordvoerder van het museum zei: “Het Stedelijk Museum en de gemeente Amsterdam, die eigenaar is van de collectie, volgen de zaak en doen op dit moment geen verdere mededelingen.

De uitspraak in deze zaak wordt op 16 december 2020 verwacht.

Ontvang gratis onze nieuwsbrieven!