Paardebloem wordt paardenbloem en jood wordt Jood als het om de bevolkingsgroep gaat. Dat zijn twee van de opvallendste veranderingen in de nieuwe edite van de Woordenlijst Nederlandse taal. De ministers van de Nederlandse Taalunie, onder wie de Nederlandse onderwijsminister Van der Hoeven, hebben deze officieel vastgesteld.
Het nieuwe Groene boekje verschijnt op 15 oktober, samen met nieuwe
uitgaven van een aantal woordenboeken die de spelling van de
woordenlijst over zullen nemen. Zij mogen voor het eerst het keurmerk
van de Nederlandse Taalunie in hun naslagwerken opnemen. Na instemming
van de Nederlandse en Vlaamse regering is de nieuwe Woordenlijst
Nederlandse taal per 1 augustus 2006 verplichte kost bij de overheid en
in het onderwijs.
Samengestelde woorden met als eerste deel een dierennaam en als tweede
een plantkundige aanduiding vormden tot nu toe uitzondering op de regel
dat er een -n tussen samenstellende woorden komt. Dit gold sinds de
vorige editie van de Woordenlijst Nederlandse taal uit 1995.
Met het voorstel hier een einde aan te maken, week de Werkgroep
Spelling van de Taalunie eigenlijk af van de opdracht om geen
spellingshervormingen door te voeren voor de nieuwe editie. “Maar het
was wel nodig”, zegt Van der Hoeven. “Er werden zoveel fouten mee
gemaakt. Mensen snapten het gewoon niet.” Het gevolg is dat 24 woorden
er in hun midden een -n bij krijgen.
Een andere wens die vanuit de gebruikers naar voren kwam zijn de
hoofletters voor bevolkingsgroepen. Tot nu toe kregen alleen
afleidingen van aardrijkskundige namen een hoofdletter, zoals
Nederlander. Etnische namen zonder land (azteek, kelt, jood) worden
voortaan ook met hoofdletter geschreven. De Nederlandse Taalunie
spreekt met name van het onderscheid tussen de hoofdletters van jood en
Palestijn. “Door een aantal mensen zal dit in het verleden als pijnlijk
zijn ervaren”, zegt Van der Hoeven. Overigens blijft het woord jood als
aanhanger van een religie met een kleine letter gespeld.
Klik hier voor een discussievoorbeeld over de schrijfwijze van de woorden Jood en Palestijn.
De lijst bevat daarnaast enkele leenwoorden. Uit de Arabische
wereld wordt de Nederlandse taal verrijkt met bendir, feloek en
moellah. Uit de joodse talen Hebreeuws en Jiddisch leren we bollebof,
kaddis, en mezomme. Nieuw uit het Japans is onder meer het inmiddels
bekende tsunami.
Verder geeft de nieuwe woordenlijst duidelijkheid bij de schrijfwijze
van samenstellingen uit het Engels (los of aaneen, met of zonder
koppelteken) en moeilijke verkleinwoorden (gsm, A4).
De leidraad bij de Woordenlijst Nederlandse taal is voor het eerst van
de hand van een Vlaming, journalist bij De Standaard Ludo Permentier.
De toelichting wordt overzichtelijker en kent meer voorbeelden.
De redactie heeft flink geschrapt in het Groene boekje. Het aantal
trefwoorden is teruggebracht van 110.000 naar 102.000. Dit komt
voornamelijk door te snoeien in lange opsommingen van samenstellingen
die met hetzelfde woord beginnen. Zo zal de lijst van 130 trefwoorden
die met geld- beginnen niet volledig in de nieuwe woordenlijst
terugkeren.
Van de woorden in het nieuwe Groene boekje worden er vooraan 2600 anders geschreven, oftewel 2,7 procent.
Bron: deTelegraaf, 25 april 2005
