In het kader van het 60-ste bevrijdingsjaar organiseert het Centraal Joods Overleg in nauwe samenwerking met NS een antiracisme-campagne. Van 29 september t/m 9 oktober 2005 zullen op 66 NS-stations posters te zien zijn die herinneren aan de deportaties van Joden en anderen en tegelijkertijd wijzen op het belang van de strijd tegen haat en onverdraagzaamheid in de huidige samenleving.
De NS erkent met deze posteractie de eigen moeizame rol in de Tweede Wereldoorlog.
De bedoeling van de campagne is de stationsbezoeker bewust te maken dat waar men nu per trein van A naar B reist, de trein in de Tweede Wereldoorlog werd ingezet voor het vervoer van Joden en anderen naar doorgangs- en concentratiekampen, zoals kamp Westerbork en vervolgens Auschwitz en Sobibor. Per trein werden zo’n 100.000 Joden, temidden van de verdere samenleving, weggevoerd uit het dagelijks leven en op transport gesteld naar, wat later bleek, vernietigingskampen.
Het CJO wil op deze wijze aandacht vragen voor de Sjoa [vernietiging van de Joden], en het unieke karakter ervan, en tegelijkertijd wijzen op de blijvende noodzaak van alertheid en vasthoudendheid in het bestrijden van haat en onverdraagzaamheid, ook in onze huidige samenleving.
"Het siert de NS dat ze onmiddellijk ‘ja’ zei toen we voor deze campagne bij hen aanklopten", zei een woordvoerder van het CJO. In de geschiedschrijving van het spoorbedrijf is de betrokkenheid van de NS altijd onderbelicht geweest. "De afgelopen decennia was die aandacht heel summier. Nu is de confrontatie veel concreter."
Onverschilligheid lag ten grondslag aan de moeizame rol van de NS in de jaren 40-45, onverschilligheid maakte het mogelijk dat het antisemitisme van de Nazi’s leidde tot het deporteren van Joden uit Nederland.
Het CJO wil met de posters de stationsbezoeker waarschuwen voor onverschilligheid, antisemitisme en racisme, omdat antisemitisme en racisme in Europa groeit en de gevolgen van onverschilligheid een gevaar zijn voor allen.
Er komen twee posters met de volgende teksten: "Vroeger vertrok hier de trein naar Auschwitz. Wanneer wordt de wereld wijzer" en "Toen moesten de joden oprotten. Wie nu …".
Het CJO wil dat op stations ook jongeren worden bereikt, juist nu blijkt dat educatie over de Sjoa op meerdere scholen moeilijk is geworden.
De opening van de campagne vindt plaats op donderdag 29 september om 12.00 uur in het Muiderpoortstation in Amsterdam. Voor deze datum en plaats is gekozen omdat vanaf het Muiderpoortstation tussen 3 oktober 1942 en 16 mei 1944 ruim elfduizend Joden werden weggevoerd. De laatste grote deportatie vanaf het Muiderpoortstation vond plaats op 29 september 1943.
Op de site www.cjo.nl staat vanaf 29 september achtergrondinformatie over deze campagne.
