Parsja 3A & B: Lech LechaGenesis 12:1-17:27

Genesis/Bereesjiet 15:2-5: ?Awram vroeg aan G?d wie hem zou erven. En G?d kwam tot hem: ?Uw lijfelijke zoon, die zal u erfgenaam zijn?. Toen leidde G?d hem naar buiten en zei: ?Zie toch op naar de Hemel tel de sterren, indien jij die tellen kunt?; en G?d zei toen tot Awram: ?Zo zal uw nageslacht zijn?.?BovenaardsNaar aanleiding van deze pasoek (vers) stelt Rabbiner Samson Refael Hirsch (Duitsland, 1808-1888) dat het joodse volk op de sterren lijkt. Wij zijn gewend aan de natuur en haar wetten. Alles kent een oorzaak en gevolgpatroon dat nooit verbroken wordt. Maar Awram moest naar buiten gaan en naar de sterren kijken. Als wij naar de Hemel kijken, zien wij iets van de hand van G?d, dat de aardse patroon ontstijgt.Dit bedoelde G?d dan ook te zeggen: ?Volgens de wetten van de natuur ben je misschien niet in staat om kinderen te krijgen. Maar wanneer je je horizon verruimt en boven je aardse beperkingen uitstijgt, kun je wel kinderen krijgen. Jouw bestemming en toekomst zijn niet de natuur, maar het bovennatuurlijke, het bovenaardse?.Wanneer wij de wereldgeschiedenis analyseren, kunnen wij ons afvragen waar de Egyptenaren, de Phoeniciërs en Babyloniërs zijn gebleven, allen grote rijken die de wereld beheersten. Er is maar één klein volkje dat al vierduizend jaar als eenheid bij elkaar is gebleven. Dat is het joodse volk. Onze geschiedenis is bovennatuurlijk. Daarom wilde G?d dat Awram naar de sterren keek.Mission impossibleDe Lubliner Rav, Rabbijn Meïr Shapiro (Polen, 1887-1934) vraagt zich af wat onze reactie zou zijn geweest als ons gevraagd zou worden om de sterren te tellen. Wij zouden zeggen: ?Dat is onmogelijk!? en die mission impossible aan ons voorbij laten gaan. Maar Awram was anders. Hij ging naar buiten en ging de sterren tellen. Hij deed inderdaad moeite om het onmogelijke te volbrengen. G?d antwoordde toen: ?Zo zullen jouw kinderen zijn?. Deze eigenschap ?toch het onmogelijke proberen? dát is het karakter van het joodse volk. Hoewel de G?ddelijke opdracht een Herculestaak moge lijken, moeten wij er ons toch aan zetten. Het minste wat wij kunnen doen is ons best. En wanneer wij proberen, zien wij soms dat er zeer wonderlijke dingen kunnen gebeuren. G?d geeft ons vaak meer kracht dan wij denken. Als wij maar willen. Hoe meer wij willen en proberen, des te groter is de hulp, die wij van Boven krijgen. Dit is al vele malen in de geschiedenis van het joodse volk waar gebleken.Parsja 3B Lech LechaHet volgen van opdrachtenEn G?d zei tegen Awraham: ?Je moet weten, dat jouw kinderen vreemdelingen zullen zijn in een vreemd land en zij zullen hen tot slaven maken en hen pijnigen gedurende 400 jaar. Maar ook het volk, dat hen tot slaaf zal maken, zal Ik berechten ? daarna zullen zij uittrekken met grote rijkdom? (Bereesjiet 15:13-14).Maimonides (1135-1204) stelt de volgende vraag: ?Als G?d besloten heeft dat het joodse volk tot slaaf gemaakt zal worden in Egypte, betekent dit dan niet dat zowel slachtoffer als onderdrukker dit Hemelse plan niet kunnen veranderen? Als er geen vrije wil bestaat in deze voorspelde loop van de geschiedenis, hoe kan G?d dan Awraham aankondigen, dat de Egyptenaren berecht zullen worden voor hun harde behandeling van de kinderen Israëls?Nationale en individuele beslissingenMaimonides geeft het volgende antwoord: ?Wat de Egyptenaren betreft ? iedere Egyptenaar die het joodse volk vervolgd heeft, had de vrije keus om dat na te laten omdat G?d niet omtrent een specifiek individu iets besloten had, maar slechts aangekondigd had aan Awraham, dat in een later tijdperk zijn afstammelingen slaven zouden worden in een vreemd land? (Hilchot Tesjoewa 6:5).Volgens Maimonides neemt een G?ddelijk besluit over een toekomstige gebeurtenis alleen de vrije wil weg van de deelnemers aan dat historische moment, indien het Hemelse besluit gericht zou zijn op specifieke individuen. In dit geval echter was het decreet in algemene vorm uitgevaardigd en ieder individu