Voor de vierde keer vond een feestelijke Chanoeka-concert plaats in het Koninklijk Concertgebouw in Amsterdam. Voor het eerst een openbaar Joods concert in de Grote Zaal van Het Concertgebouw sinds de Tweede Wereldoorlog.
Op de vierde Chanoeka-avond stroomde de grote zaal helemaal vol. Geen stoel bleef onbezet. Midden op het podium stond de Chanoekia – de grote Rintel Menorah – te prijken, ook als symbool van verbondenheid met elkaar, de samenleving en de wereld. In de foyers stonden de soefganiot op zilveren schalen te wachten om verorberd te worden. Vóór de Tweede Wereldoorlog werden er in de grote zaal jaarlijks meerdere grotere joodse concerten gehouden. Onder leiding van fenomenale musical director Barry Mehler, lead met een dijk van een stem Israel Nachman, dirigent Joan Berkhemer en vele anderen, bijvoorbeeld van het Jewish Amsterdam Chamber Ensemble (JACE), werd de vooroorlogse traditie in ere hersteld. Het plan werd aangekondigd om vanaf nu een soortgelijk concert ook rond Poeriem te organiseren.
Heel Joods Nederland schoot aan het begin van de avond uit hun stoelen om gezamenlijk de beracha – het gebed – over de kaarsen in de Chanoekia te zeggen. De gebruikelijke liederen werden uit volle borst meegezongen, in de hoop dat dit nog vele jaren zo zal voortduren. De zangstukken waren fonetisch in plaats van Hebreeuws in een prachtig programmaboek terug te vinden. Zo waren de muziekstukken voor iedereen te volgen. Vervolgens was het moment aangebroken om te genieten van een mozaïek van liturgische, klassieke, Israëlische en nostalgische liederen. Oud en nieuw Joods cultureel erfgoed kwam voorbij, waaronder de liederen Lecha Dodi, Avinu Shebashamayim en het adembenemend mooie lied Vehi Sheamda. Er werd meegeklapt, gezongen en zelfs hier en daar een dansje gewaagd.
Gedurende de hele avond glom ik van trots. Ik had gewild dat er een cameraploeg van EenVandaag langs zou komen om te filmen en eens in een item met een representatieve afspiegeling zou komen van wie Joodse mensen anno nu en in de huidige samenleving nou zijn. Het item van laatst waarin het serieuze onderwerp antisemitisme aan bod kwam, was qua vertegenwoordiging een flater. Kom maar eens kijken hoe inspirerend, hardwerkend, daadkrachtig, integer, warm, beschaafd, geïntegreerd en vooral divers deze mensen nou zijn, dacht ik alsmaar. Antisemitisme is van alle tijden. In een geïntegreerde samenleving blijven er donkere stukken bestaan, maar neemt het licht de leiding. We moeten coute que coute de nadruk blijven leggen op het overgrote stuk licht zonder ‘huilie-huilie’ en met alle humaniteit, progressie en transformatie van dien. Dat betekent niet wegkijken van mechanismen die geen doel meer dienen, humaniteit of bestaansrecht in de weg zitten. Dat betekent wel diep denken zoals nooit tevoren, relativeren en gezamenlijk de verantwoordelijkheid nemen om de balans richting het licht te houden.
Tijdens het Chanoeka-concert is dat zeker gelukt, mede dankzij de ondersteuning van de oudste dienstverlenende organisatie in de joodse wereld B’nai B’rith Loge Hilleel, Maccabi Nederland, alle partners en sponsoren.
Laat uw licht schijnen. Wij wensen u een krachtig seizoen van het licht toe, wat uw voorkeur daarin ook mag zijn.
