In de gerestaureerde synagoge van Alexandrië werd na 40 jaar weer een dienst gehouden

180 Joodse gasten van over de hele wereld in de de onlangs gerenoveerde Eliyahu Hanavi-synagoge in de Noordwest-Egyptische stad Alexandrië op 14 februari 2020. Foto Nebi Daniel Association

Vanuit de hele Diaspora (Joden die buiten Israel wonen) waren ongeveer 180 joden van Egyptische afkomst naar Egypte gevlogen om Shabbat te vieren in de door Egypte gerenoveerde 14e-eeuwse Eliyahu Hanavi-synagoge in Alexandrië.

Het weekend werd georganiseerd door de Nebi Daniel Association, een organisatie die zich toelegt op het behoud van Joodse plekken en gebouwen in Egypte.

Volgens het Wereldmonumentenfonds is de Eliyahu Hanavi-synagoge, een van de grootste in het Midden-Oosten en een van de twee overgebleven synagoges van de twaalf die in de stad Alexandrië waren. Ooit was Alexandrië de thuisbasis van naar schatting 40.000 joden met wortels die teruggaan tot in de oudheid.

De synagoge. Foto Nebi Daniel Association

Vandaag de dag bestaat de gemeenschap uit minder dan 20 joden, de meesten ouderen, meldt Ynet. De meesten vertrokken in 1948 en tijdens de oorlogen tussen Israel en Egypte.

Nadat een deel van het dak was ingestort, werd de heilige plaats blootgesteld aan de elementen, waardoor regenwater ernstige schade aanrichtte. In 2012 werd de synagoge gesloten vanwege beveiligingsproblemen. Ambtenaren zeiden dat de renovaties, voorkwamen dat het gebouw totaal verloren zou gaan.

Met het nieuwe programma van Egypte om zijn joodse erfgoed te behouden, werd de synagoge gerenoveerd in een meerjarige inspanning die meerdere miljoenen euro’s kosten en die begon in 2017 nadat de Egyptische minister van Oudheden de synagoge had bezocht.

In een persbericht legde hij uit dat de Egyptische regering geïnteresseerd is in het behoud van alle monumenten en erfgoed van het land, ongeacht de religie.

“Het restauratieproject omvatte structurele en architecturale versterking van het gebouw, naast een zorgvuldige restauratie van de belangrijkste gevels en sierlijke muren, evenals houten en koperen elementen, en ontwikkelde systemen voor moderne verlichting en beveiliging,” zei het persbericht.

De lange geschiedenis van de synagoge begon in 1354 met de oorspronkelijke constructie. Het werd vervolgens vernietigd in een brand in 1798 toen Napoleon Egypte binnenviel. De site werd herbouwd in 1850 toen de Joodse bevolking op zijn hoogtepunt was in Egypte.

“Ik ben erg trots op wat mijn land heeft gedaan en het symboliseert het samenleven van de verschillende bevolkinsgroepen. Tegenwoordig is er geen verschil tussen moslims, christenen en joden in Egypte ”, aldus Magda Haroun, hoofd van de Joodse gemeenschap van Caïro tegen Ynet.

Voor het eerst in decennia zitten we eigenlijk op de stoelen van onze vaders en hielden een complete gebedsdienst, zei Alec Nacamuli, een voormalige bewoner van Alexandrië en een bestuurslid van de Nebi Daniel Association, een organisatie die werkt aan behoud Joodse locaties in Egypte, die het weekend hebben georganiseerd. Het vrijdagavondlied, ‘Lecha Dodi’, heeft in zo’n 40 jaar met zo’n grote gemeente niet resoneren'”hier niet meer geklonken”, zei hij.

Er waren twee rabbijnen bij de dienst, rabbijn Andrew Baker en de zoon van de laatste rabbijn van Alexandrië, rabbijn Yosef Nefussi. Bovendien werd de dienst bijgewoond door de Amerikaanse ambassadeur in Egypte Jonathan Cohen en de voormalige Israëlische ambassadeur David Govrin, evenals andere lokale bestuurders.

Op vrijdagavond reciteerde de gemeente Eliyahu Hanavi, met wijn en gevlochten Shabbat challah uit Israël, de traditionele zegeningen als gemeenschap, en brak het brood voordat men naar een feestelijke maaltijd ging.

Keisar Zamir, centrum, kleinzoon van een expat Egyptische Jood Levana Zamir, draagt een Torah-rol in de gerenoveerde Alexandrian Eliyahu Hanavi Synagoge, 15 februari. Foto Nebi Daniel Association

Ze verzamelden zich de volgende ochtend voor de Shabbat gebeden en lezen uit de Torah. Het hoogtepunt van de dag was toen 12 van de circa 60-70 Torah-rollen van de synagoge werden weggehaald en feestelijk door de synagoge werden gedragen.

De enorme hal van de synagoge, versierd met prachtige roze marmeren zuilen en verlicht met glinsterende kroonluchters, biedt plaats aan ongeveer 700 mensen. Terwijl vrouwen traditioneel boven op een vrouwenbalkon zaten, werd vanwege de leeftijd van de deelnemers, van die gewoonte afgezien en zaten de vrouwen achter de mannen op de begane grond, zei Nacamuli.

Het grootste deel van de delegatie, bestaande uit Joden die nu in Frankrijk, Engeland, Israël, de Verenigde Staten en elders wonen, arriveerde donderdag. Op vrijdag waren er excursies naar de drie joodse begraafplaatsen in Alexandrië, één in een wijk genaamd Mazarita en twee in Chatby , die voor het eerst in 40 jaar door de Nebi Daniel Association waren opgeruimd voordat de bezoekers arriveerden.